陶朱， 金色财经
Ngày 23 tháng 3 năm 2026, thị trường các loại tài sản lớn trên toàn cầu đã xuất hiện những biến động mạnh mẽ hiếm có đồng bộ, giá dầu thô, vàng và tiền điện tử dao động mạnh trong thời gian ngắn, tâm lý thị trường nhanh chóng chuyển đổi.
Nguyên nhân chính dẫn đến đợt biến động này xuất phát từ phát biểu mới nhất của Trump về tình hình Trung Đông.
一、Trump phát biểu khiến thị trường biến động lớn
Hôm qua, thông tin Trump hoãn tấn công quân sự Iran năm ngày đã trực tiếp gây ra biến động lớn trên thị trường.
Ngày 23 tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội rằng: “Tôi rất vui mừng thông báo rằng, trong hai ngày qua, Mỹ và Iran đã có những cuộc đối thoại rất tốt đẹp và hiệu quả để giải quyết triệt để các hành động thù địch của chúng ta tại Trung Đông. Dựa trên tinh thần và bầu không khí sâu sắc, chi tiết và xây dựng của các cuộc đối thoại này (dự kiến sẽ tiếp tục trong tuần này), tôi đã chỉ thị Bộ Quốc phòng hoãn tất cả các cuộc tấn công quân sự nhằm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong năm ngày, tùy thuộc vào các cuộc họp và thảo luận đang diễn ra có thể thành công hay không. Cảm ơn mọi người đã quan tâm đến vấn đề này!”
Trump cho biết, thỏa thuận với Iran có thể đạt được trong vòng 5 ngày, thậm chí còn nhanh hơn.
Ảnh hưởng của thông tin này khiến giá dầu quốc tế giảm mạnh, hợp đồng tương lai Brent giảm hơn 14%, xuống gần 96 USD một thùng, dầu WTI và giá khí tự nhiên châu Âu cũng giảm. Chỉ số Dow Jones của Mỹ mở cửa tăng 1,6%, S&P 500 tăng 1,4%, Nasdaq tăng 1,6%. Các cổ phiếu công nghệ tăng mạnh, Nvidia (NVDA.O) tăng 2%.
Tuy nhiên, phía Iran đã trực tiếp phủ nhận lời của Trump.
Theo tin từ hãng thông tấn Iran Fars News, nguồn tin cho biết, Iran và Mỹ không có liên lạc trực tiếp cũng như không thông qua trung gian, sau khi biết Iran sẽ tấn công tất cả các nhà máy điện ở khu vực Tây Á, Trump đã chọn lùi bước.
二、Chi tiết xu hướng thị trường dầu thô, vàng, tiền điện tử
1. Dầu thô
Hôm qua, giá dầu Brent thấp nhất là 97,08 USD, giảm 17,92% so với đỉnh cao ngày 19 tháng 3 là 118,27 USD. Tính đến thời điểm viết bài, giá đã phục hồi chút ít, ở mức 104,31 USD, tăng 7,45% so với mức thấp hôm qua.
Biến động lớn của giá dầu lần này chủ yếu chịu ảnh hưởng từ phát biểu của Trump. Trump phát đi tín hiệu giảm căng thẳng địa chính trị, kỳ vọng tình hình Trung Đông hạ nhiệt, nhanh chóng được thị trường phản ánh qua “giảm rủi ro thặng dư”, gây ra đợt giảm giá mạnh. Tuy nhiên, sau đó Iran phủ nhận tiến trình đàm phán, kỳ vọng về việc hạ nhiệt tình hình giảm đi, khiến giá dầu thu hẹp đà giảm.
Hiện tại, Mỹ và Iran vẫn giữ quan điểm riêng.
Một quan chức cấp cao Iran nói rằng, Trump không có quyền đặt điều kiện hay hạn chót cho các cuộc đàm phán. Người này cho biết, Iran và Mỹ đã truyền đạt thông tin qua Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm giảm căng thẳng, nhưng phía Mỹ vẫn chưa chấp nhận hai điều kiện cốt lõi của Iran là đền bù thiệt hại và thừa nhận các hành vi xâm phạm Iran. Về việc đóng cửa Eo biển Hormuz và đặt mìn, vẫn nằm trong các phương án Iran chuẩn bị đối phó các hành động tiềm tàng.
Sáng nay, phía Iran đưa tin rằng, Mỹ và Israel đã tấn công hai cơ sở năng lượng tại Isfahan trung tâm Iran và Choram Shahr phía tây nam. Các tòa nhà của Công ty khí đốt tại Isfahan và trạm giảm áp khí đốt bị tấn công, một số cơ sở và nhà dân lân cận bị hư hại. Đường ống khí đốt tại nhà máy điện Choram Shahr cũng trở thành mục tiêu tấn công, nhưng không gây thiệt hại về người.
Tình hình Trung Đông hiện chưa có dấu hiệu hạ nhiệt thực sự, đặc biệt là rủi ro vận chuyển qua Eo biển Hormuz vẫn còn tồn tại. Trong bối cảnh bất ổn về nguồn cung kéo dài, giá dầu trong ngắn hạn có khả năng duy trì ở mức cao, biến động có thể tiếp tục ở mức cao.
2. Vàng
Ngày 23 tháng 3, vàng giao ngay lần đầu tiên kể từ ngày 24 tháng 11 năm ngoái giảm xuống dưới 4100 USD/oz, giảm 8,6% trong ngày. Tính đến thời điểm viết bài, giá đã phục hồi chút ít, ở mức 4332,48 USD, vẫn chưa đạt đỉnh trên 5000 USD như trước.
Thị trường vàng lần này thể hiện rõ rệt sự yếu hơn so với dự đoán truyền thống, tính chất trú ẩn không rõ ràng.
Phát biểu của Trump đã làm giảm rủi ro địa chính trị, khiến áp lực bán ngắn hạn gia tăng; Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát đi tín hiệu hawkish, củng cố kỳ vọng thị trường về việc duy trì lãi suất cao trong thời gian dài, đẩy lãi thực tăng lên, gây áp lực lên vàng – tài sản không lãi suất; biến động giá dầu làm đồng USD tạm thời mạnh lên, cũng gây áp lực bên ngoài lên giá vàng.
Ngày 24 tháng 3, BIT Official công bố phân tích biểu đồ hàng ngày cho biết, vàng đang trải qua đợt điều chỉnh rõ rệt lần đầu trong nhiều năm, giá giảm về khoảng gần 4.400 USD, dự kiến khu vực này sẽ bắt đầu có sự quan tâm mua vào, mức hỗ trợ mạnh hơn có thể quanh 3.500 USD.
Trong ngắn hạn, thị trường đang định giá lại lộ trình lãi suất cao hơn và kỳ vọng lạm phát tăng mạnh hơn, thúc đẩy lãi thực tăng – điều này thường gây áp lực lên vàng. Tuy nhiên, ảnh hưởng này có thể chỉ mang tính tạm thời, không phải là thay đổi căn bản về triển vọng trung và dài hạn.
Xét về trung và dài hạn, việc nợ công quốc gia tiếp tục mở rộng vẫn là yếu tố cấu trúc quan trọng hỗ trợ nhu cầu vàng. Khi các chính phủ tăng vay nợ để ứng phó với bất ổn địa chính trị, tăng chi tiêu quốc phòng và ngân sách rộng hơn, xu hướng này có thể càng trở nên rõ nét hơn. Trong bối cảnh này, vùng giá dưới 4.400 USD ngày càng hấp dẫn các dòng vốn dài hạn.
Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu của Hiệp hội Vàng Thế giới, Shaokai Fan, nhận định rằng, vàng như một công cụ chống lại việc phi đô la hóa và rủi ro địa chính trị, dự kiến sẽ thúc đẩy các ngân hàng trung ương vốn đã vắng mặt trên thị trường mua vào kim loại quý này trong năm nay. Trong vài tháng qua, một số ngân hàng trung ương mới, hoặc lâu nay không hoạt động hoặc vắng mặt trên thị trường vàng, đang bắt đầu tham gia. Tôi nghĩ xu hướng này có thể kéo dài đến năm 2026.”
3. Tiền điện tử
Thị trường tiền điện tử bắt đầu tăng mạnh từ tối qua, tính đến thời điểm viết bài, Bitcoin (BTC) tăng 3,6% trong 24 giờ, đạt 70.592,98 USD. Ethereum (ETH) tăng 4,1%, đạt 2.139,39 USD; Solana (SOL) tăng 4,6%, đạt 90,50 USD.
Cũng chịu ảnh hưởng từ phát biểu của Trump, kỳ vọng về xung đột Trung Đông giảm xuống, thúc đẩy xu hướng rủi ro toàn cầu tăng lên. Vốn rút khỏi các tài sản trú ẩn truyền thống, chảy vào Bitcoin và các tài sản rủi ro cao khác, khiến thị trường tiền điện tử chung tăng giá.
Nhìn chung, phát biểu của Trump đã gây nhiễu loạn kỳ vọng địa chính trị và tâm lý rủi ro của thị trường, trong thời gian ngắn đã làm tăng biên độ dao động của dầu thô, vàng và tài sản kỹ thuật số, phản ánh mức độ nhạy cảm cao của thị trường hiện tại đối với các chính sách chưa rõ ràng.
三、Polymarket lại xuất hiện giao dịch nội bộ, dự đoán thị trường sẽ thay đổi quy tắc?
Ngày 23 tháng 3, Trump trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với AFP nói rằng, đàm phán với Iran “tiến triển rất thuận lợi”. Theo Trump, cả Mỹ và Iran đều rất muốn đạt thỏa thuận. Tuy nhiên, phía Iran hôm đó phủ nhận đã có đối thoại với Mỹ.
Theo Bloomberg, ngay trước khi Trump công bố thông tin này, có khoảng 10 tài khoản mới mở trên thị trường dự đoán ngừng bắn Mỹ-Iran của Polymarket đã đặt cược khoảng 160.000 USD, dự đoán ngừng bắn sẽ đạt được trước ngày 31 tháng 3 hoặc 15 tháng 4. Nếu ngừng bắn thành công trước cuối tháng này, các tài khoản này có thể thu lợi 1,04 triệu USD.
Các tài khoản này được Lirrato phát hiện trên trang X vào Chủ nhật và được trang Polymarket History chia sẻ lại. Sau khi Trump đăng bài hôm thứ Hai, vị thế dự đoán của 10 tài khoản này đã tăng thêm hơn 300.000 USD lợi nhuận chưa thực hiện. Một tài khoản giao dịch có tên “NOTHINGEVERFRICKINGHAPPENS” thu hút sự chú ý vì lịch sử đặt cược của nó. Tài khoản này mở từ cuối tháng 2, với hai giao dịch đầu tiên là: đặt cược Mỹ tấn công Iran trước ngày 28 tháng 2 với số tiền 7.600 USD; và đặt cược Mỹ tấn công Iran trước ngày 1 tháng 3 với số tiền 11.283 USD. Tổng cộng, hai cược này đã giúp tài khoản này thắng hơn 85.000 USD.
Hiện tại, tài khoản này lại đặt cược rằng Mỹ và Iran sẽ ngừng bắn trước ngày 31 tháng 3 với số tiền 8.005 USD; và trước ngày 15 tháng 4 với số tiền 15.614 USD. Giá trị của hai cược này đã vượt quá 30.000 USD.
Quy mô, thời điểm và lịch sử các cược này đã gây ra nghi vấn: Liệu các tài khoản Polymarket này có thuộc về các nhân vật nội bộ có liên hệ chính trị với Mỹ hoặc Iran, có thể nắm giữ thông tin nội bộ về tình hình ngoại giao hiện tại?
Vào thứ Hai, cả Kalshi và Polymarket đều công bố các biện pháp bảo vệ giao dịch mới nhằm đối phó với vấn đề giao dịch nội bộ.
Kalshi cho biết: sẽ chủ động cấm các ứng cử viên chính trị sử dụng chiến dịch tranh cử của mình và những người đã biết tham gia thể thao đại học hoặc nghề nghiệp (như vận động viên, nhân viên và trọng tài) để giao dịch; Polymarket tuyên bố: sẽ hạn chế một số loại thị trường, đặc biệt là những thị trường dễ bị thao túng hoặc liên quan đến vấn đề đạo đức nhạy cảm.
Cựu nhà phân tích của Cointelegraph, Ben Yorke, nhận định: Các cược liên quan đến vụ tấn công Iran là “một người nào đó đã nắm giữ một mức độ thông tin nội bộ nhất định”, vì các cược này được thực hiện theo giá thị trường và sử dụng nhiều tài khoản, rõ ràng nhằm che giấu danh tính của họ.
Cùng ngày, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Adam Schiff và Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa John Cuttis đã đề xuất một dự luật cấm các hợp đồng dự đoán “gần như cá cược”. “Dự luật cấm dự đoán thị trường như cá cược” sẽ cấm các thực thể đăng ký của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC), bao gồm Kalshi và Polymarket, phát hành các hợp đồng liên quan đến “các trò chơi cá cược thể thao hoặc casino”.
“Các hợp đồng dự đoán thể thao về bản chất chính là cá cược thể thao, chỉ đổi tên thôi, các hợp đồng này có mặt ở tất cả 50 bang của Mỹ, rõ ràng vi phạm luật pháp của các bang và liên bang.” Luật này “xác định rõ quyền quản lý, đảm bảo các bang vẫn có thể duy trì quyền kiểm soát đối với cá cược thể thao và các trò chơi casino.”
四、Dự đoán xu hướng thị trường BTC
-
Nhà phân tích Daan Crypto Trades nhận định: “Vùng 64.000 – 65.000 USD đáng chú ý. Hiện tại, thị trường rất lo lắng về mức này, đó là lý do vì sao trong vài ngày giao dịch gần đây, phần lớn thị trường đều có đợt bán tháo mạnh.”
-
Nhà phân tích Rachael Lucas của BTC Markets cho biết: Tương lai của thị trường tiền điện tử phụ thuộc vào việc giảm leo thang chiến tranh Iran và quyết định của Fed. Giá dầu Brent tăng vọt “đẩy lùi kỳ vọng lạm phát, khả năng Fed tăng lãi suất trong vòng một tuần đã tăng từ 0 lên 12,4%. Đây là một sự định giá lại vĩ mô lớn, trước khi rõ ràng hơn về hai mặt, tiền điện tử sẽ tiếp tục phản ánh sự thay đổi này.” Nếu chiến tranh Iran giảm leo thang, “tiền điện tử sẽ là một trong những tài sản rủi ro phục hồi nhanh nhất.” Tuy nhiên, cuộc xung đột này không có đối thủ đàm phán rõ ràng, cũng không có thời gian kết thúc rõ ràng, nên khó dự đoán kết quả trong ngắn hạn. Khi tâm lý thị trường quá ảm đạm và các yếu tố cơ bản vẫn còn mạnh mẽ, lịch sử cho thấy điều kiện để phục hồi đang hình thành, dù thời điểm chưa rõ ràng.
-
Nhà phân tích Axel Adler Jr. của CryptoQuant nhận định: Bitcoin hiện đang giao dịch gần đường trung bình 200 tuần, giá khoảng 68.300 USD, phù hợp với giá thực của “nhóm nắm giữ lớn nhất (100-1000 BTC).” “Chỉ cần giá duy trì trên 68.000 USD, nhóm nắm giữ lớn nhất có thể duy trì trạng thái ổn định gần giá vốn. Nếu giảm xuống dưới mức này, cấu trúc sẽ xấu đi, có thể gây phản ứng lo lắng hơn từ các nhà đầu tư lớn.”
Biểu đồ cân bằng giá Bitcoin trong khoảng 10-100 USD và 100-1000 USD. Nguồn: CryptoQuant
-
Nhà phân tích Stockmoney Lizards nhận định: “BTC lại lần nữa phá vỡ EMA50, tình hình khủng hoảng toàn cầu hiện nay còn tồi tệ hơn hai tuần trước.” Thêm vào đó, kỹ thuật yếu đi, “có vẻ như chúng ta có thể sẽ lại phá vỡ mức 60.000 USD.”
-
Nhà phân tích Michael J. Kremmer nói: “Bitcoin sắp giảm xuống khoảng giữa 40.000 USD, đây là mục tiêu giảm tiếp theo.”
-
Nhà kinh tế vĩ mô Lynn Alden dự đoán: “Trong ba năm tới, hiệu suất của Bitcoin có thể vượt qua vàng.” “Thông thường, đó là hiệu ứng con lắc giữa hai loại tài sản này. Nếu giá vàng tăng quá nhiều, thì quy luật giảm lợi nhuận theo chu kỳ cũng sẽ bị phá vỡ trong chu kỳ tiếp theo,” nhưng cựu quản lý quỹ phòng hộ Ray Dalio lại cho rằng, Bitcoin sẽ không bao giờ thay thế vàng như một kho lưu trữ giá trị, vì nó vẫn giao dịch như một tài sản rủi ro, liên quan đến cổ phiếu công nghệ, còn vàng vẫn là tài sản dự trữ trong hệ thống ngân hàng.
