Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã có bài phát biểu vào khung giờ vàng về hoạt động quân sự của Iran, đây là lần đầu tiên ông đưa ra bài phát biểu trên toàn quốc kể từ khi “Chiến dịch Cơn thịnh nộ sử thi” được khởi động vào ngày 28 tháng 2, đồng thời bày tỏ sự lạc quan về cái mà ông gọi là “cửa ngõ tự nhiên mở” đối với eo biển Hormuz. Thị trường phản ứng bằng việc bán tháo thể hiện sự bất đồng: dầu Brent vượt qua 105 USD/thùng, Bitcoin từ mức cao trong ngày rơi xuống 67.336 USD, vàng, hợp đồng tương lai chỉ số và lợi suất trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ cùng lúc biến động trên toàn tuyến.
Thông điệp cốt lõi trong bài phát biểu của Trump: nhiệm vụ trong hai tuần và lộ trình eo biển mơ hồ
Trong bài phát biểu, Trump khẳng định rằng “mục tiêu chiến lược cốt lõi của Iran” sẽ sớm hoàn tất, và quân đội Mỹ sẽ “hoàn thành công việc này” trong vòng hai đến ba tuần. Ông cho biết eo biển Hormuz sau chiến tranh sẽ “tự nhiên mở”, nhưng không đưa ra bất kỳ cơ chế tái mở cụ thể nào hay mốc thời gian.
Thay vào đó, Trump trực tiếp nêu tên Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc, đồng thời thúc giục các đồng minh “chiếm lấy, bảo vệ và sử dụng vì lợi ích của mình”, ngụ ý rằng các quốc gia phụ thuộc vào việc vận chuyển năng lượng qua eo biển sẽ tự gánh trách nhiệm an ninh cho phần tiếp theo. Cách diễn đạt chuyển giao trách nhiệm này đã gây phản ứng tức thì trong ngoại giao: chỉ số giá tổng hợp của Hàn Quốc (KOSPI) giảm ngay 2% sau bài phát biểu, trong khi các cổ phiếu liên quan đến lĩnh vực quốc phòng đồng thời tăng mạnh.
Phản ứng của thị trường: tái định giá mang tính hệ thống giữa các nhóm tài sản
Bài phát biểu của Trump đã kích hoạt tâm lý phòng ngừa rủi ro mang tính hệ thống trên nhiều nhóm tài sản; các biến động chính trên thị trường như sau:
Năng lượng: dầu Brent vượt qua 105 USD/thùng, dầu thô Mỹ vượt qua 102 USD/thùng; những lời Trump đe dọa nhà máy điện hạt nhân của Iran được thị trường diễn giải như tín hiệu cho thấy xung đột có thể kéo dài
Vàng: rơi xuống dưới 4.700 USD/ounce; trước đó, phần bù tránh rủi ro vận hành ở mức cao do căng thẳng tại eo biển đã bị giải tỏa trong bối cảnh sự không chắc chắn kéo dài
Hợp đồng tương lai chứng khoán: hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 0,54%, hợp đồng tương lai Nasdaq giảm 0,66%
Lợi suất trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ: lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,36%, tiến sát mốc kỹ thuật 4,40%
Bitcoin (BTC): giảm 0,9% trong 24 giờ, từ mức cao trong ngày 69.135 USD quay về 67.336 USD
Tổ hợp tài sản này—dầu tăng, cổ phiếu giảm, lợi suất tăng, tiền mã hóa giảm—cho thấy phản ứng của thị trường không chỉ là tránh rủi ro địa chính trị đơn thuần, mà còn là tái định giá trên diện rộng đối với mức độ không chắc chắn về chính sách nói chung.
Phản ứng của Iran: lập pháp “phí qua eo biển”, “niềm tin bằng 0”
Trái ngược căn bản với những lời lẽ lạc quan của Trump, phía Iran không hề cho thấy dấu hiệu nhượng bộ. Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi trong một cuộc phỏng vấn với kênh Al Jazeera đã nói rõ rằng giữa hai bên “niềm tin bằng 0”.
Mang ý nghĩa mang tính cấu trúc hơn là động thái lập pháp của Quốc hội Iran: chính quyền đang soạn thảo dự luật, dự định “đóng khung” theo hình thức luật lệ chế độ thu phí qua eo biển Hormuz nhằm ổn định bằng đồng stablecoin và tính bằng nhân dân tệ; mỗi tàu qua cảnh có mức thu tối đa 2 triệu USD. Nếu dự luật này được thông qua, cơ chế thu phí của eo biển sẽ được nâng từ các biện pháp tạm thời thời chiến lên thành một thể chế dài hạn có hiệu lực pháp lý, khiến độ phức tạp của vấn đề tái mở vượt xa phạm vi của một lệnh ngừng bắn về mặt quân sự, lan sang tầng nấc đàm phán kinh tế liên quan đến cấu trúc thu nhập của Iran.
Khoảng cách giữa các lời lẽ lạc quan của Trump và cách ứng phó thực tế của Iran được các nhà phân tích thị trường xem như là rủi ro đuôi lớn nhất khi kỳ vọng đối với tiền mã hóa và tài sản rủi ro nhanh chóng được giải quyết.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao sau bài phát biểu của Trump, thị trường lại bán tháo thay vì tăng?
Thị trường kỳ vọng bài phát biểu sẽ mang đến một lộ trình ngừng bắn rõ ràng, từ đó thúc đẩy sự hồi phục của các tài sản rủi ro. Tuy nhiên, bài phát biểu không cung cấp cơ chế cụ thể để tái mở eo biển Hormuz; ngược lại, nó yêu cầu các đồng minh tự gánh trách nhiệm an ninh, khiến bất định kéo dài, kích hoạt đợt bán tháo mang tính hệ thống. Giá dầu cũng tăng đồng thời do các câu chữ mà Trump đưa ra về việc đe dọa nhà máy điện hạt nhân của Iran.
Chế độ phí qua eo biển bằng stablecoin là gì?
Quốc hội Iran đang soạn thảo luật nhằm “đóng khung” một hệ thống phí qua eo biển được tính bằng stablecoin và nhân dân tệ, với mức thu tối đa 2 triệu USD cho mỗi tàu đi qua. Nếu được thông qua, điều này sẽ chuyển việc kiểm soát eo biển từ vấn đề quân sự sang một cấu trúc kinh tế liên quan đến nguồn thu pháp lý của Iran, đồng thời làm tăng mạnh độ phức tạp của các cuộc đàm phán tái mở.
Vì sao phản ứng của Bitcoin trước bài phát biểu của Trump là giảm?
Trước bài phát biểu, Bitcoin đã bật lên từ quanh mốc 67.000 USD lên 69.135 USD dựa trên kỳ vọng ngừng bắn. Bài phát biểu không đưa ra lộ trình ngừng bắn cụ thể như thị trường kỳ vọng; thị trường chốt lời cho mức tăng trước đó, cộng thêm tâm lý rủi ro chung suy yếu hơn, khiến Bitcoin quay về 67.336 USD, mức giảm trong 24 giờ xấp xỉ 0,9%.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Thông tin trên trang này có thể đến từ bên thứ ba và không đại diện cho quan điểm hoặc ý kiến của Gate. Nội dung hiển thị trên trang này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành bất kỳ lời khuyên tài chính, đầu tư hoặc pháp lý nào. Gate không đảm bảo tính chính xác hoặc đầy đủ của thông tin và sẽ không chịu trách nhiệm cho bất kỳ tổn thất nào phát sinh từ việc sử dụng thông tin này. Đầu tư vào tài sản ảo tiềm ẩn rủi ro cao và chịu biến động giá đáng kể. Bạn có thể mất toàn bộ vốn đầu tư. Vui lòng hiểu rõ các rủi ro liên quan và đưa ra quyết định thận trọng dựa trên tình hình tài chính và khả năng chấp nhận rủi ro của riêng bạn. Để biết thêm chi tiết, vui lòng tham khảo
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm.
