
Theo báo cáo của The Financial Times, do các khách hàng ở châu Á đang tranh nhau tìm kiếm nguồn cung dầu Trung Đông thay thế vốn bị gián đoạn bởi cuộc chiến Iran, lượng xuất khẩu dầu thô của Mỹ dự kiến sẽ lập kỷ lục mới trong tháng 4. Cơ quan nghiên cứu dầu mỏ Kpler ước tính rằng lượng xuất khẩu của Mỹ trong tháng này sẽ tăng từ 3,9 triệu thùng/ngày trong tháng 3 lên 5,2 triệu thùng/ngày, trong đó nhu cầu từ châu Á sẽ tăng 82% lên 2,5 triệu thùng/ngày; hiện đã có 68 tàu chở dầu đang chạy tới Mỹ.
Số lượng tàu chở dầu không tải tăng từ 24 chiếc thời kỳ trước chiến tranh lên 68 chiếc phản ánh trực tiếp việc thị trường châu Á đang khẩn cấp tìm cách thay thế nguồn cung dầu Trung Đông bị gián đoạn. Việc phong tỏa eo biển Hormuz đã cắt đứt các tuyến xuất khẩu của các nước sản xuất dầu chủ chốt ở Vùng Vịnh như Iraq, Saudi Arabia, Kuwait và Qatar, buộc người mua châu Á phải chuyển sang tìm cách bổ sung hàng từ thị trường Mỹ xa hơn và có hành trình dài hơn.
Dữ liệu của Kpler cho thấy, nếu lượng xuất khẩu bình quân hằng ngày tháng 4 của Mỹ (5,2 triệu thùng) được xác nhận thì sẽ vượt xa mọi kỷ lục lịch sử của các tháng trước đó, và tốc độ tăng nhu cầu 82% từ khách hàng châu Á cũng cao hơn nhiều so với cường độ mua của các khu vực khác. Đợt bùng nổ này đang khẳng định vị thế mới của Mỹ như một “nhà cung cấp dao động” (Swing Supplier) toàn cầu—khi nguồn cung ở Trung Đông rơi vào hỗn loạn, Mỹ trở thành bên xuất khẩu lớn duy nhất có thể nhanh chóng lấp đầy khoảng trống cho thế giới.
Thứ Năm, dầu thô Brent tăng 3,31% lên 97,89 USD/thùng, dầu thô WTI tăng 4,2% lên 98,38 USD/thùng, đảo ngược đợt sụt giảm mạnh vào phiên giao dịch trước đó do tâm lý lạc quan từ lệnh ngừng bắn. Vào thứ Tư, WTI từng ghi nhận mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ tháng 4 năm 2020.
Eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa một phần: Iran lại hạn chế việc tàu thuyền ra vào, chỉ phát hành chỉ dẫn hành trình cho một số tàu; các công ty vận tải chưa sẵn sàng khôi phục thông tuyến hoàn toàn cho đến khi các điều khoản của lệnh ngừng bắn được làm rõ
Cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục bị tấn công: Báo cáo cho biết, trong đó có các cơ sở như một đường ống dẫn dầu quan trọng đi vòng qua eo biển Hormuz ở Saudi Arabia đã bị tấn công
Dấu hiệu xung đột khu vực mở rộng: các cuộc tấn công của Israel nhắm mục tiêu vào Hezbollah ở Lebanon, cùng việc Kuwait, Bahrain và UAE tiếp tục hứng chịu các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái, khiến căng thẳng khu vực gia tăng hơn nữa
Lực lượng Mỹ tiếp tục triển khai: Trump cho biết lực lượng quân sự của Mỹ sẽ tiếp tục ở lại “Iran và các khu vực lân cận”, cho thấy căng thẳng trong khu vực trong ngắn hạn khó có thể được xoa dịu hoàn toàn
Việc xuất khẩu tăng vọt vừa mang lại sự gia tăng vị thế chiến lược, vừa làm dấy lên lo ngại về những ảnh hưởng tiềm tàng đối với thị trường nội địa Mỹ. Mua hàng quy mô lớn mang tính cạnh tranh từ khách hàng châu Á có thể đẩy giá dầu trong nước của Mỹ tăng lên, làm sâu sắc thêm nỗi lo rằng cuộc chiến Iran sẽ gây ra đợt lạm phát mới.
Hiện chính quyền Trump cho biết không có kế hoạch cấm xuất khẩu dầu—các nhà phân tích cho rằng lệnh cấm xuất khẩu sẽ khiến dầu của Mỹ không thể bán được, các nhà máy lọc dầu buộc phải cắt giảm sản lượng, từ đó gây tổn hại cho thị trường nội địa. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cảnh báo rằng nếu sự hỗn loạn ở Trung Đông do chiến tranh gây ra tiếp diễn khi thời điểm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đến gần và tiếp tục đẩy chi phí nhiên liệu tăng cao, Nhà Trắng có thể sẽ phải xem xét lại lập trường của mình.
Biến động mạnh của giá dầu đã lan sang thị trường cổ phiếu toàn cầu: Chỉ số cổ phiếu chuẩn của Ấn Độ Sensex và Nifty giảm khoảng 0,7%, trong khi các thị trường chính ở châu Á như chỉ số Nikkei của Nhật Bản, chỉ số KOSPI của Hàn Quốc và chỉ số Hang Seng của Hồng Kông ghi nhận mức giảm lên tới 1%.
Cốt lõi của việc gián đoạn nguồn cung dầu Trung Đông là việc phong tỏa eo biển Hormuz, cắt đứt các tuyến xuất khẩu của các nước sản xuất dầu chủ chốt như Saudi Arabia, Iraq, Kuwait và Qatar. Mỹ hiện là bên cung thay thế duy nhất có khả năng nhanh chóng tăng quy mô xuất khẩu, đồng thời cơ sở hạ tầng cho xuất khẩu dầu đá phiến hoàn thiện, có thể trong ngắn hạn tăng đáng kể lượng cung cho châu Á.
Theo ước tính của Kpler, lượng xuất khẩu bình quân hằng ngày của Mỹ trong tháng 4 có thể đạt 5,2 triệu thùng, tăng gần một phần ba so với 3,9 triệu thùng trong tháng 3; động lực chính là nhu cầu tăng vọt 82% từ khách hàng châu Á. Hiện đã có 68 tàu chở dầu không tải đang chạy tới Mỹ, gấp gần ba lần 24 tàu trong tuần trước chiến tranh, cho thấy mong muốn mua mạnh mẽ ở phía nhu cầu.
Xuất khẩu quy mô lớn có thể kéo giá dầu trong nước của Mỹ đi lên trong ngắn hạn, vì cùng một lượng dầu thô được xuất khẩu thì nguồn cung trong nước tương đối giảm, làm tăng chi phí mua của các nhà máy lọc dầu và cuối cùng truyền tới phía tiêu dùng. Đây cũng là một trong những bối cảnh khiến một số nhà phân tích lo ngại rằng cuộc chiến Iran có thể làm gia tăng áp lực lạm phát trong nước ở Mỹ.