Lợi ích cận biên và Doanh thu cận biên: Các chỉ số chính cho lợi nhuận doanh nghiệp

Hiểu cách tối đa hóa lợi nhuận đòi hỏi phải nắm bắt hai khái niệm kinh tế cơ bản: lợi ích cận biên và doanh thu cận biên. Trong khi các thuật ngữ này thường xuất hiện cùng nhau trong các cuộc thảo luận kinh doanh, chúng hoạt động từ các góc độ khác nhau—một phản ánh giá trị mà người tiêu dùng đánh giá, còn cái kia tiết lộ thu nhập thực tế của các công ty. Cả hai chỉ số đều hướng dẫn các quyết định quan trọng về mức sản xuất và chiến lược định giá trong bất kỳ môi trường thị trường nào.

Lợi ích cận biên là gì? Hiểu về mức độ sẵn lòng trả của người tiêu dùng

Lợi ích cận biên đo lường sự hài lòng hoặc giá trị bổ sung mà người tiêu dùng nhận được từ việc mua thêm một đơn vị sản phẩm hoặc dịch vụ. Trong thực tế, lợi ích cận biên thể hiện mức giá tối đa mà người tiêu dùng sẵn lòng trả cho lần mua tiếp theo đó.

Hãy xem một ví dụ đơn giản: giả sử ai đó quyết định mua thêm một đôi giày nữa. Nếu họ sẵn lòng chi 50 đô la cho đôi giày đó, lợi ích cận biên của giao dịch đó bằng 50 đô la. Tuy nhiên, giá trị này thường giảm đi với mỗi lần mua thêm. Khi ai đó tích lũy nhiều đôi giày trong tủ, sự hài lòng khi sở hữu thêm một đôi nữa tự nhiên giảm đi. Họ có thể sẵn lòng trả 35 đô la cho đôi thứ ba, rồi 20 đô la cho đôi thứ tư. Mô hình giảm dần này phản ánh một nguyên tắc cơ bản trong kinh tế tiêu dùng: lợi ích sử dụng có xu hướng giảm khi tiêu dùng tăng lên.

Từ góc độ doanh nghiệp, hiểu lợi ích cận biên giúp các công ty xác định mức giá mà người tiêu dùng ngừng nhận thấy giá trị trong các đơn vị bổ sung. Thông tin này trở nên cực kỳ quan trọng khi quyết định về mức tồn kho, số lượng sản xuất và chiến lược khuyến mãi.

Tính toán doanh thu cận biên: Từ dữ liệu bán hàng đến quyết định định giá

Doanh thu cận biên hoàn toàn đi theo một hướng khác bằng cách đo lường thu nhập bổ sung mà một công ty tạo ra từ việc bán thêm một đơn vị sản phẩm. Các công ty tính toán điều này bằng cách chia sự thay đổi tổng doanh thu cho sự thay đổi về số lượng bán ra.

Hãy xem cách điều này hoạt động trong thực tế. Giả sử một nhà sản xuất tạo ra các thiết bị sưởi không gian. Thiết bị sưởi đầu tiên mang lại 20 đô la doanh thu, do đó doanh thu cận biên chính xác là 20 đô la. Khi họ sản xuất và bán chiếc thứ hai mang lại 15 đô la doanh thu bổ sung, doanh thu cận biên của đơn vị thứ hai là 15 đô la (doanh thu tổng tăng từ 20 đô la lên 35 đô la, phản ánh mức tăng 15 đô la từ một đơn vị bổ sung).

Điều quan trọng cần lưu ý: trong khi doanh thu cận biên có thể duy trì ổn định trong một số phạm vi sản xuất nhất định, nó gần như luôn giảm dần khi một công ty sản xuất nhiều hơn. Sự giảm này xảy ra vì các công ty thường phải giảm giá để thu hút thêm khách hàng, điều này làm giảm doanh thu tạo ra trên mỗi đơn vị. Hiểu rõ mô hình này giúp doanh nghiệp xác định điểm sản xuất tối ưu—nơi mà chi phí để sản xuất thêm một đơn vị không vượt quá doanh thu bổ sung mà đơn vị đó tạo ra.

Cạnh tranh thị trường và doanh thu cận biên: Tại sao độc quyền lại quan trọng

Mối quan hệ giữa doanh thu cận biên và định giá hoạt động khác nhau tùy thuộc vào cấu trúc thị trường. Trong các thị trường cạnh tranh với nhiều người bán, doanh thu cận biên thường phản ánh điều kiện thị trường một cách khá rõ ràng. Tuy nhiên, trong thị trường độc quyền, các động thái này thay đổi đáng kể.

Khi một công ty kiểm soát toàn bộ thị trường, điều trái ngược xảy ra: doanh thu cận biên từ việc bán thêm một đơn vị luôn thấp hơn giá mà đơn vị đó đạt được. Hiện tượng nghịch lý này xảy ra vì độc quyền phải giảm giá tất cả các đơn vị—không chỉ đơn vị mới—để tăng doanh số bán hàng. Việc giảm giá này trên toàn bộ dòng sản phẩm làm giảm tổng doanh thu mặc dù bán được nhiều hơn.

Hình dung một công ty kiểm soát độc quyền sản xuất xe bay, ban đầu bán mỗi chiếc với giá 500.000 đô la. Trong tuần đầu tiên, họ bán được một chiếc và thu về 500.000 đô la, doanh thu cận biên là 500.000 đô la. Để mở rộng doanh số, họ giảm giá xuống còn 400.000 đô la. Nếu mức giá thấp hơn này thuyết phục được thêm một khách hàng mua, doanh thu cận biên của chiếc thứ hai chỉ còn 400.000 đô la (tổng doanh thu tăng từ 500.000 đô la lên 900.000 đô la). Khi họ tiếp tục bán nhiều xe hơn với mức giá thấp hơn, doanh thu cận biên tiếp tục giảm xuống dưới mức 500.000 đô la ban đầu.

Điều này phân biệt các độc quyền với thị trường cạnh tranh và giải thích tại sao hành vi định giá của các công ty độc quyền thường bị các cơ quan quản lý giám sát—người tiêu dùng phải trả giá cao hơn trong khi công ty mất đi hiệu quả doanh thu khi mở rộng doanh số.

Kết nối lý thuyết với quyết định kinh doanh

Các công ty thành công luôn cân bằng giữa hai chỉ số này. Các nhà quản lý phải hiểu rõ những gì người tiêu dùng coi là lợi ích cận biên (sự sẵn lòng trả của họ) đồng thời theo dõi doanh thu cận biên (thu nhập thực tế của công ty). Điểm giao nhau của hai chỉ số này tiết lộ nơi tối đa hóa lợi nhuận: mức sản xuất mà doanh thu cận biên bằng với chi phí cận biên.

Bằng cách làm chủ cả hai khái niệm này, các doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định thông minh hơn về việc mở rộng sản phẩm nào, thị trường nào để tham gia, và cách định giá các sản phẩm của mình một cách cạnh tranh đồng thời bảo vệ lợi nhuận. Dù hoạt động trong môi trường cạnh tranh hay chiếm lĩnh thị trường, các công cụ kinh tế cơ bản này vẫn là những hướng dẫn thiết yếu cho sự phát triển bền vững.