Cuộc chiến DEX hợp đồng vĩnh viễn: Cạnh tranh hệ sinh thái đằng sau cuộc tranh chấp giữa Kyle và Hyperliquid

Hyperliquid trong 24 giờ có khối lượng giao dịch lên tới khoảng 13.08 tỷ USD, vượt xa hầu hết các đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, vào đầu tháng 2, lượng hợp đồng chưa đóng của nó đã giảm khoảng 36.2% trong vòng bảy ngày, xu hướng giảm này phổ biến trên các nền tảng chính.

Kyle Samani công khai chỉ trích Hyperliquid, cáo buộc mã nguồn đóng, kiến trúc cấp phép và thiếu cơ chế KYC, cho rằng đây là biểu hiện của những vấn đề “tồi tệ nhất” trong ngành công nghiệp tiền mã hóa.

Arthur Hayes đáp trả bằng một cuộc cá cược từ thiện trị giá 100.000 USD, đặt cược rằng hiệu suất của token HYPE trong vài tháng tới sẽ vượt qua bất kỳ altcoin nào có vốn hóa hơn 1 tỷ USD.

Điểm nóng tranh luận: Một tweet và cuộc cá cược 10 vạn USD

Ngày 8 tháng 2, Kyle Samani, nhân vật nổi tiếng trong giới đầu tư mã hóa và cựu đồng sáng lập Multicoin Capital, đã công khai phản đối trên mạng xã hội. Ông chỉ trích gay gắt: “Hyperliquid thể hiện rõ những vấn đề tồi tệ nhất của ngành công nghiệp mã hóa.”

Các ý kiến của Samani tập trung vào một số vấn đề cốt lõi: mã nguồn đóng của Hyperliquid, kiến trúc cấp phép, và thiếu cơ chế KYC/AML hiệu quả. Quan điểm của ông nhanh chóng gây tranh luận sôi nổi trong cộng đồng mã hóa, với cả ủng hộ và phản đối xuất hiện đồng thời.

Bối cảnh của cuộc tranh luận này là Samani gần đây tuyên bố sẽ dần rút khỏi các hoạt động hàng ngày của Multicoin Capital, giúp ông tự do hơn trong việc thể hiện quan điểm cá nhân. Một bình luận viên nhận xét: “Rời khỏi quỹ đầu tư nghĩa là Samani có thể nói thẳng hơn về suy nghĩ thật của mình.”

Trước đó, cộng đồng mã hóa nổi tiếng Arthur Hayes đã có phản ứng kịch tính. Ông trực tiếp thách thức Samani trên mạng xã hội: “Chúng ta cá cược thôi.”

Nội dung cuộc cá cược cụ thể là: từ 00:00 ngày 10 tháng 2 năm 2026 đến 00:00 ngày 31 tháng 7 năm 2026 (UTC), hiệu suất của token HYPE sẽ vượt qua bất kỳ altcoin nào có vốn hóa hơn 1 tỷ USD trên CoinGecko. Người thua sẽ phải quyên góp 100.000 USD cho tổ chức từ thiện do người thắng chỉ định.

Tranh luận về dữ liệu: Coinglass và những suy nghĩ trong ngành

Một chiến tuyến khác trong tranh luận bắt nguồn từ dữ liệu. Nền tảng phân tích dữ liệu mã hóa Coinglass đã phát hành một báo cáo đặt ra nghi vấn về dữ liệu giao dịch của một số sàn DEX vĩnh viễn chính.

Theo phân tích của Coinglass, trong 24 giờ, khối lượng giao dịch của Hyperliquid khoảng 3.76 tỷ USD, hợp đồng chưa đóng là 4.05 tỷ USD, và số tiền thanh lý đạt 122.96 triệu USD.

Trong khi đó, Aster có khối lượng giao dịch cùng kỳ là 2.76 tỷ USD, hợp đồng chưa đóng là 927 triệu USD, và số tiền thanh lý chỉ 7.2 triệu USD; Lighter có khối lượng 1.81 tỷ USD, hợp đồng chưa đóng 731 triệu USD, và thanh lý 3.34 triệu USD.

Phân tích của Coinglass chỉ ra rằng, trong thị trường hợp đồng vĩnh viễn, khối lượng giao dịch cao thường liên quan đến hoạt động thanh lý trong các giai đoạn biến động giá và hợp đồng chưa đóng. Nền tảng cho rằng, nếu báo cáo có khối lượng cao nhưng số tiền thanh lý thấp, có thể đang tồn tại các hoạt động “kích thích giao dịch” hoặc “vòng lặp nhà tạo lập thị trường.”

Phân tích này đã thúc đẩy cuộc thảo luận sâu hơn về định nghĩa của “hoạt động giao dịch thực.” Các chỉ trích cho rằng, dựa trên dữ liệu chụp nhanh một ngày có thể gây hiểu lầm. Họ nhấn mạnh rằng, vị thế cá mập, sự khác biệt về thuật toán giữa các nền tảng, và thay đổi cấu trúc thị trường đều có thể ảnh hưởng đến mô hình thanh lý, chứ không nhất thiết là khối lượng bị phóng đại.

Thay đổi cục diện: Từ độc tôn đến đa dạng cạnh tranh

Trong khi đó, khi cuộc tranh luận diễn ra, cấu trúc cạnh tranh của thị trường DEX vĩnh viễn đang có những biến chuyển sâu sắc. Theo phân tích ngành, thị phần của Hyperliquid đã giảm từ gần 99% đầu năm xuống còn khoảng 66%.

Khoảng 2.5 tỷ USD vốn mới chảy vào các nền tảng mới nổi như Aster, Lighter, EdgeX. Phân tích dữ liệu chuỗi cho thấy chỉ khoảng 7% người dùng của Hyperliquid từng thử các nền tảng này, trong khi hơn 95% vốn mới đến từ các địa chỉ chưa từng sử dụng Hyperliquid.

Sự thay đổi này đặt ra câu hỏi cốt lõi: tăng trưởng của thị trường DEX vĩnh viễn là do chuyển dịch thực sự của người dùng và mở rộng thị trường, hay chỉ là sự phô trương ảo do kỳ vọng airdrop?

Dữ liệu gần đây cho thấy, sau khi airdrop, khối lượng hợp đồng vĩnh viễn của Lighter giảm rõ rệt, gần gấp 3 lần so với đỉnh trong tuần, trong khi Hyperliquid đã lấy lại vị trí dẫn đầu.

Trong 7 ngày qua, Hyperliquid có khối lượng khoảng 40.7 tỷ USD, cao hơn Aster (3.17 tỷ USD) và Lighter (2.53 tỷ USD). Trong 24 giờ chưa đóng, Hyperliquid đứng đầu với khoảng 9.57 tỷ USD.

Chiến trường mới: Sự trỗi dậy của hợp đồng vĩnh viễn cổ phiếu

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt của hợp đồng vĩnh viễn tài sản mã hóa truyền thống, một chiến trường mới đang hình thành: hợp đồng vĩnh viễn cổ phiếu. Sản phẩm này kết hợp biến động giá của cổ phiếu (đặc biệt là cổ phiếu Mỹ) với cơ chế hợp đồng vĩnh viễn đã trưởng thành.

Hợp đồng vĩnh viễn cổ phiếu cung cấp cho người dùng cách tiếp cận rủi ro gần như cổ phiếu thật mà không cần sở hữu cổ phiếu thực tế, không bị giới hạn bởi giờ giao dịch truyền thống. Các sản phẩm này bắt đầu hình thành quy mô trên các nền tảng DEX vĩnh viễn hàng đầu như Hyperliquid, Aster, Lighter.

Xu hướng này phản ánh quá trình hội nhập ngày càng sâu của tài sản thế giới thực và hệ sinh thái phái sinh trên chuỗi, thúc đẩy thị trường giao dịch mã hóa tiến tới mô hình “toàn tài sản vĩnh viễn.”

Trong quá trình này, các DEX vĩnh viễn có khả năng trở thành cổng giao dịch tổng hợp, bao phủ nhiều loại tài sản hơn và có tính toàn cầu cao hơn. Trong khi đó, các sàn tập trung chính thống do yêu cầu cấp phép và quy định chứng khoán ngày càng nghiêm ngặt, dự kiến sẽ khó mở rộng quy mô các sản phẩm này trong tương lai gần.

Sự trỗi dậy của hợp đồng vĩnh viễn cổ phiếu mở ra không gian tăng trưởng tiềm năng dựa trên hàng chục nghìn tỷ USD cổ phiếu, nhưng cũng đi kèm các thách thức về quy định và rủi ro mới.

Cuộc đua công nghệ và tương lai ngành

Cạnh tranh trong lĩnh vực DEX vĩnh viễn không chỉ là chia sẻ thị phần mà còn là cuộc đua về công nghệ. Các nền tảng thành công cần đáp ứng bốn yêu cầu cốt lõi của sổ lệnh giới hạn trung tâm: độ trễ dưới 100ms, triển khai dịch vụ đồng bộ, phí giao dịch thấp hoặc dự đoán được, và cơ chế bảo vệ MEV hiệu quả.

Hyperliquid đã đạt được bước đột phá công nghệ với thời gian khối cố định 70ms, triển khai trình xác thực đồng bộ, không phí giao dịch và cơ chế ưu tiên hủy lệnh. Những đổi mới này giúp nền tảng xây dựng vòng quay thanh khoản: thu hút dòng tiền không độc hại (như nhà đầu tư nhỏ lẻ), từ đó thu hút nhà tạo lập thị trường cung cấp thanh khoản sâu, thu hẹp chênh lệch giá, cuối cùng thu hút thêm người dùng.

Hiện tại, khối lượng giao dịch hàng ngày của các sàn tập trung về hợp đồng vĩnh viễn đạt hàng trăm tỷ USD, trong khi tỷ lệ hợp đồng vĩnh viễn trên chuỗi chỉ chiếm 1-2%, còn rất nhiều dư địa phát triển. Với sự thay đổi của quy định và nhu cầu an toàn vốn của người dùng, xu hướng dịch chuyển vốn sang chuỗi dự kiến sẽ tiếp tục.

Trong tương lai, cạnh tranh của các DEX vĩnh viễn sẽ ngày càng đa dạng. Công nghệ là điều kiện cần nhưng chưa đủ, khả năng phân phối mới là yếu tố quyết định thắng thua. Ví dụ như Morpho, qua việc tích hợp trên Coinbase và chuỗi Base, nhanh chóng vượt Aave, cho thấy tầm quan trọng của mạng lưới phân phối mạnh.

Tóm lại

Tính đến ngày 10 tháng 2, thế giới mã hóa vẫn đang chờ kết quả của cuộc cá cược, nhưng giá HYPE cần dựa trên dữ liệu mới nhất từ các nền tảng giao dịch chính như Gate.

Kết quả của cuộc tranh luận này còn rất xa mới rõ, nhưng cấu trúc cạnh tranh của thị trường DEX vĩnh viễn đã trở nên rõ ràng hơn. Dù Hyperliquid giữ vững vị trí dẫn đầu hay các nền tảng mới chiếm lĩnh thị phần, lợi ích cuối cùng vẫn thuộc về người dùng tìm kiếm trải nghiệm giao dịch an toàn, hiệu quả hơn.

Khi tiêu chuẩn công nghệ và nguyên lý phi tập trung xung đột, thị trường cuối cùng thường bỏ phiếu không phải bằng lý tưởng thuần túy mà bằng sản phẩm khả dụng nhất.