Tình hình giữa Iran và Hoa Kỳ đạt đến điểm cực kỳ nguy hiểm: leo thang quân sự và đàm phán đình trệ (tháng 2-3 năm 2025)

Tình hình Iran-Mỹ đã bước vào giai đoạn cực kỳ căng thẳng vào cuối tháng 2 năm 2025. Theo các báo cáo chính thức, những ngày cuối cùng của tháng đã ghi nhận sự gia tăng các hoạt động quân sự và các tuyên bố chiến tranh giữa Washington và Tehran, biến các cuộc đàm phán hạt nhân thành một cuộc đối đầu về quyết tâm lẫn nhau.

Các chiến lược quân sự của Mỹ: triển khai quân sự chưa từng có

Chính quyền Trump đã áp dụng lập trường cực kỳ cứng rắn về vấn đề hạt nhân Iran. Tổng thống đã tuyên bố rõ ràng rằng “Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân”, thể hiện sự không hài lòng về tiến trình của vòng đàm phán thứ ba. Dù tránh tuyên bố về một cuộc tấn công sắp tới, Trump đã gửi cảnh báo trực tiếp rằng “đôi khi cần phải sử dụng sức mạnh”, để mở ra mọi kịch bản trong trường hợp thất bại của các cuộc đàm phán.

Về mặt quân sự, việc triển khai quân của Mỹ đã đạt mức đáng kể. Tàu sân bay USS Ford đã đến vùng biển Israel vào ngày 27 tháng 2, cập cảng Haifa ở phía bắc Israel. Sự triển khai này tạo thành một “nhóm tấn công đôi” cùng với tàu sân bay USS Lincoln đã có mặt tại Biển Ả Rập, đánh dấu một trong những sự triển khai quân sự lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông kể từ chiến tranh Iraq năm 2003. Đồng thời, Bộ Ngoại giao đã ra lệnh sơ tán nhân viên không thiết yếu khỏi các phái đoàn ngoại giao của Israel, đồng thời kêu gọi công dân Mỹ rời khỏi khu vực càng sớm càng tốt. Các lực lượng không quân Mỹ cũng đã điều động gần hai mươi máy bay tiếp nhiên liệu ở Israel, tăng cường khả năng hoạt động trong khu vực.

Tình hình phản ứng của Iran: cảnh báo tối đa và các giới hạn đỏ

Trước áp lực quân sự này, Tehran không hề nao núng. Quân đội Iran đã bước vào trạng thái cảnh báo tối đa vào ngày 27 tháng 2, như đã được xác nhận bởi phát ngôn viên của Bộ Tư lệnh, Shekarchi, người tuyên bố rằng bất kỳ hành động khiêu khích nào của Mỹ sẽ bị đáp trả bằng một phản ứng “quyết đoán và tàn phá”. Các cơ quan quân sự Iran liên tục theo dõi các hoạt động của lực lượng Mỹ và Israel, chuẩn bị cho mọi kịch bản xung đột có thể xảy ra.

Iran cũng đã xác nhận lại một trong những giới hạn đỏ chiến lược của mình: trong trường hợp bị tấn công, Iran sẽ đóng cửa Eo biển Hormuz. Hành động này sẽ là một biện pháp trả đũa cực đoan trước áp lực quân sự của Mỹ, có thể gây ra hậu quả toàn cầu đối với vận chuyển dầu mỏ và nền kinh tế thế giới. Tuyên bố này phản ánh quyết tâm của Tehran trong việc sử dụng mọi công cụ địa chính trị để chống lại bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào.

Cốt lõi của cuộc khủng hoảng: chương trình hạt nhân của Iran

Ngoài các lập trường quân sự, vấn đề thực sự vẫn là chương trình hạt nhân của Iran. Iran đã nhấn mạnh, để đáp lại các cáo buộc của Mỹ, rằng họ không theo đuổi phát triển vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Iran đã kiên quyết từ chối chuyển giao uranium làm giàu ra nước ngoài, khẳng định quyền chủ quyền duy trì một chương trình hạt nhân dân sự. Điểm này là một trong những điểm mâu thuẫn chính trong các cuộc đàm phán, nơi các yêu cầu của Mỹ đối đầu với quyết tâm của Iran trong việc bảo vệ năng lực công nghệ của mình.

Tình hình vẫn còn rất nhạy cảm và đầy bất định. Trong khi cộng đồng quốc tế theo dõi với sự lo ngại, khả năng quân sự của cả hai bên và sự cứng nhắc trong các lập trường đàm phán của họ ít nhiều hạn chế các giải pháp nhanh chóng. Các diễn biến tiếp theo của tình hình sẽ phụ thuộc vào mức độ linh hoạt mà các bên sẽ thể hiện trong các cuộc đàm phán sắp tới.