Jerome Powell có đúng khi cảnh báo về định giá cổ phiếu đắt đỏ vào năm 2026 không?

Khi thị trường bước vào quý II năm 2026, thái độ thận trọng của Cục Dự trữ Liên bang về định giá cổ phiếu vẫn vang vọng trong giới đầu tư. Cảnh báo của Jerome Powell về việc giá cổ phiếu bị thổi phồng—được ông đưa ra lần đầu vào giữa năm 2025—đã chứng minh là đúng khi thị trường chứng khoán vẫn duy trì mức cao theo tiêu chuẩn lịch sử. Câu hỏi đặt ra cho các nhà đầu tư hiện nay là liệu sự kết hợp giữa định giá quá cao và cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới có thể gây ra biến động đáng kể hay không.

Chỉ số S&P 500 đã mang lại lợi nhuận ấn tượng, với mức tăng 16% trong năm 2025, đánh dấu năm thứ ba liên tiếp đạt hiệu suất hai chữ số. Tuy nhiên, chuỗi thành tích ấn tượng này che giấu một mối lo ngại cơ bản mà các quan chức Fed, bao gồm Jerome Powell, đã nhiều lần cảnh báo: định giá hiện tại có thể không phản ánh đúng thực tế kinh tế.

Định giá quá cao gặp bất ổn trong cuộc bầu cử giữa kỳ

Hiện tại, theo Yardeni Research, chỉ số S&P 500 đang giao dịch với tỷ lệ P/E dự phóng là 22,2 lần, cao hơn nhiều so với trung bình 10 năm là 18,7 lần. Mức định giá cao này thường liên quan đến các giai đoạn thị trường hưng phấn rồi sau đó điều chỉnh mạnh.

Điều đặc biệt đáng chú ý năm 2026 là sự hội tụ của hai yếu tố rủi ro. Thứ nhất, định giá cổ phiếu đã đạt mức chỉ thấy trong vòng chưa đầy 25 năm qua, chỉ ba lần. Thứ hai, 2026 là năm bầu cử giữa kỳ, thời điểm mà bất ổn chính trị thường ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý thị trường.

Các quan chức Fed ngày càng lên tiếng về những lo ngại này. Ngoài nhận định ban đầu của Jerome Powell, Thống đốc Fed Lisa Cook vào cuối năm 2025 đã nói: “Hiện tại, tôi có ấn tượng rằng khả năng giảm giá tài sản quá mức đang tăng lên.” Biên bản các cuộc họp FOMC gần đây cũng đề cập đến “định giá tài sản quá cao” và “khả năng giảm giá cổ phiếu một cách rối loạn.”

Tiền lệ lịch sử: Ba lần thị trường chứng khoán vượt quá 22x lợi nhuận

Lịch sử cung cấp bối cảnh tỉnh thức. Chỉ số S&P 500 chỉ duy trì tỷ lệ P/E dự phóng trên 22 trong ba giai đoạn rõ rệt—mỗi lần đều đi kèm với các đợt giảm mạnh sau đó.

Thời kỳ bong bóng Dot-Com: Vào cuối những năm 1990, sự hưng phấn quá mức về cổ phiếu internet đã đẩy tỷ lệ P/E dự phóng lên mức cực đoan. Thị trường giảm mạnh sau đó, mất 49% từ đỉnh đến đáy vào tháng 10 năm 2002.

Cháy rổ COVID: Khi các gói kích thích liên quan đến đại dịch tràn vào thị trường năm 2021, tỷ lệ P/E dự phóng lại vượt quá 22. Các nhà đầu tư đã đánh giá thấp việc gián đoạn chuỗi cung ứng và lạm phát sẽ kéo dài. Sau đó, thị trường điều chỉnh giảm 25% vào tháng 10 năm 2022.

Sau cuộc bầu cử Trump (2024): Gần đây nhất, sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, sự hưng phấn về các chính sách thân doanh nghiệp đã đẩy tỷ lệ P/E dự phóng trở lại trên 22. Tuy nhiên, việc áp dụng thuế quan và các bất ổn thị trường liên quan đã dẫn đến mức giảm 19% vào giữa năm 2025.

Mô hình rõ ràng: tỷ lệ P/E dự phóng trên 22 không đảm bảo thị trường sẽ giảm ngay lập tức, nhưng luôn là dấu hiệu của các đợt điều chỉnh lớn trong dài hạn.

Tại sao năm bầu cử giữa kỳ lại gây thách thức cho nhà đầu tư

Ngoài lo ngại về định giá, lịch trình bầu cử còn làm tăng rủi ro về thời điểm. Từ năm 1957, chỉ số S&P 500 chỉ tăng trung bình 1% (không tính cổ tức) trong các năm bầu cử giữa kỳ—so với mức trung bình 9% hàng năm của tất cả các năm.

Hiệu suất kém đặc biệt rõ rệt khi đảng của tổng thống đương nhiệm gặp khó khăn. Trong những năm đó, chỉ số trung bình giảm 7%. Nguyên nhân chính là do sự không chắc chắn về chính sách: cử tri thường giảm số ghế của đảng đương nhiệm trong Quốc hội, tạo ra sự không dự đoán được về các chính sách pháp lý và tài chính trong tương lai.

Điều tích cực là sự không chắc chắn này thường được giải quyết khá nhanh. Theo Carson Investment Research, sáu tháng sau bầu cử giữa kỳ (từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau) là giai đoạn mạnh nhất trong chu kỳ bốn năm của tổng thống, mang lại trung bình lợi nhuận 14%.

Jerome Powell và Fed cùng bối cảnh rủi ro thay đổi

Jerome Powell và các đồng nghiệp đã thể hiện nhận thức rõ về các rủi ro liên kết này. Báo cáo Tài chính Ổn định của Fed nhấn mạnh rằng định giá S&P 500 hiện “gần mức cao nhất trong phạm vi lịch sử của chúng.” Đây không phải là cảnh báo hoảng loạn; mà phản ánh mối quan tâm dựa trên dữ liệu về khoảng cách ngày càng lớn giữa giá thị trường và các yếu tố cơ bản.

Trong khi các quan chức Fed chưa kêu gọi hoảng loạn ngay lập tức, các thông điệp nhất quán về rủi ro định giá cho thấy các nhà hoạch định chính sách đang theo dõi sát sao diễn biến thị trường và có thể điều chỉnh chính sách nếu điều kiện xấu đi.

Điều này có ý nghĩa gì cho nhà đầu tư năm 2026

Sự hội tụ của định giá cao và bất ổn trong cuộc bầu cử giữa kỳ tạo ra lý do hợp lý để thận trọng trên thị trường trong năm 2026. Không yếu tố nào đảm bảo thị trường sẽ sụp đổ—thị trường chứng khoán đã chứng minh khả năng phục hồi trong nhiều tình huống—nhưng sự kết hợp này đáng để cảnh giác.

Các nhà đầu tư có thể xem xét cân đối lại danh mục, tăng cường đa dạng hóa, xem xét lại mức độ chấp nhận rủi ro của mình và tránh tập trung quá nhiều vào các phân khúc đắt đỏ nhất của thị trường. Những cảnh báo từ Jerome Powell và các quan chức Fed khác phản ánh quan điểm chính thức rằng mức giá hiện tại còn hạn chế không gian sai số nếu tâm lý thị trường thay đổi hoặc dữ liệu kinh tế không như kỳ vọng.