Thành thật mà nói, câu hỏi “crypto bắt đầu từ đâu” là một trong những câu hỏi phổ biến nhất mà tôi thấy trong cộng đồng crypto. Và điều này cũng dễ hiểu: thị trường trông có vẻ phức tạp và đáng sợ đối với người mới. Nhưng thực ra, mọi thứ còn đơn giản hơn rất nhiều so với những gì bạn nghĩ. Hãy cùng tìm hiểu xem rốt cuộc trong thế giới này đang có chuyện gì.

Trước tiên, phần cơ bản: tiền mã hóa về cốt lõi là tiền kỹ thuật số hoạt động mà không cần ngân hàng hay chính phủ. Từ này gồm hai phần: cryptography bảo vệ tài sản của bạn thông qua mã hóa, còn “tiền tệ” chỉ là phương tiện trao đổi. Khác với tiền tệ thông thường, hệ thống phi tập trung nghĩa là không ai kiểm soát các giao dịch của bạn. Bạn tự làm ngân hàng cho chính mình.

Giờ đến các loại. Có các đồng coin bản địa như Bitcoin và Ethereum — đây là những loại tiền mã hóa chính với blockchain riêng. Sau đó là token — chúng được tạo dựa trên các blockchain hiện có và có thể đại diện cho nhiều loại tài sản khác nhau. Và có cả stablecoin, được neo với đô la hoặc vàng, nếu bạn muốn tránh biến động.

Có thể kiếm được gì từ đó không? Hãy xem các con số. Bitcoin vào năm 2011 chỉ có giá vài xu, nhưng đã tăng 500 lần. Đến năm 2013, nó đạt mốc một nghìn đô la. Năm 2017 đạt 17700 đô la. Năm 2021 vượt mốc 69000. Và mới gần đây, vào năm 2024, nó lập kỷ lục mới cao hơn 107 nghìn. Đúng, đã có những lần sụt giảm, nhưng mỗi chu kỳ đều kết thúc bằng những đỉnh cao mới. Ethereum tăng từ 1,2 lên 4600 đô la. Ripple — từ 0,004 lên 0,5. Lịch sử cho thấy rằng lợi nhuận là có thật.

Mọi người kiếm tiền bằng cách nào? Có nhiều cách. Giao dịch — bạn mua và bán dựa trên những dao động ngắn hạn của giá. Cách này rủi ro, nhưng lại rất phổ biến với những người giao dịch tích cực. Arbitrage — tận dụng chênh lệch giá giữa các sàn khác nhau. Có một cách không cần vốn: faucet và airdrop cho tiền mã hóa đổi lấy những hành động đơn giản — đăng ký, nhấn like, tạo nội dung. Staking — bạn khóa tiền mã hóa và nhận phần thưởng nhờ hỗ trợ mạng. Đây là thu nhập thụ động mà không cần thiết bị đắt tiền. Đầu tư DeFi và NFT cũng từng mang lại phần trăm lợi nhuận rất lớn trong thời kỳ thị trường tăng. Mining vẫn tồn tại, nhưng đòi hỏi đầu tư nghiêm túc vào thiết bị và điện năng. Và meme coin — được tạo dựa trên các meme trên internet và có thể bùng nổ lên tới hàng ngàn phần trăm. Năm 2024, đây là một trong những xu hướng chính.

Giờ đến phần thực hành. Crypto bắt đầu từ đâu — bắt đầu bằng việc chọn sàn. Bạn tìm một nền tảng đáng tin cậy, có danh tiếng tốt và hỗ trợ các loại tiền tệ mà bạn cần. Sau đó bạn đăng ký, hoàn tất xác minh KYC (điều này là bắt buộc). Nạp tiền, chọn tiền mã hóa và mua. Sau khi mua, tôi khuyên bạn chuyển tiền mã hóa từ sàn sang ví cá nhân — an toàn hơn cho việc lưu trữ dài hạn so với việc giữ trên sàn.

Đối với người mới, tôi thường khuyên bắt đầu với 3 đồng coin. Bitcoin — là “kinh điển”, đồng tiền mã hóa đầu tiên và phổ biến nhất. Người ta gọi nó là “vàng kỹ thuật số” nhờ sự ổn định và tính thanh khoản. Hiện giá vào khoảng 68,56 nghìn đô la, giảm 0,57% trong ngày. Ethereum — không chỉ là một đồng coin, mà là cả một nền tảng cho các ứng dụng phi tập trung. Giá khoảng 2,10 nghìn, giảm 1,07%. Solana — một mạng nhanh với phí thấp, phù hợp cho các nhà phát triển và những người coi trọng tốc độ. Nó được niêm yết vào khoảng 79,52 đô la, giảm 2,38%.

Những sai lầm của người mới? Đây là chúng. Đừng mua theo tin tức — khi bạn nghe tin thì những người khác đã mua xong và giá đã tăng. Dùng stop-loss để chốt lỗ. Đừng giao tài sản của bạn cho những kẻ lạ. Hãy giao dịch với cái đầu lạnh, không để cảm xúc điều khiển — đây là nguyên nhân chính dẫn đến thua lỗ. Đừng mạo hiểm bằng số tiền mà bạn không thể để mất. Học liên tục — không phải may mắn mà là kiến thức. Ghi lại các giao dịch của bạn để nhìn ra sai sót và cải thiện chiến lược.

Nhìn chung, crypto bắt đầu từ đâu — đó là một câu hỏi đúng. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ, học từ các nguồn đã được kiểm chứng, đừng vội vàng. Thị trường biến động và khó đoán, nhưng điều đó không có nghĩa là không thể kiếm tiền. Điều quan trọng là kỷ luật, kiến thức và hiểu rõ rủi ro của chính mình. Chỉ sử dụng những công cụ đã được kiểm chứng và hãy nhớ rằng: thành công trong crypto được xây dựng từ sự kiên nhẫn và việc học liên tục, chứ không phải nhờ may mắn.