Đây là một thử nghiệm tư duy thú vị mà tôi mới tình cờ gặp phải: điều gì sẽ xảy ra nếu lấy toàn bộ tiền mặt trên hành tinh và chia đều cho từng người? Bạn hình dung đi — một nông dân ở Wisconsin, một thợ gốm ở New Delhi, một người chăn cừu ở Namibia và một nha sĩ ở Sydney đều nhận được cùng một số tiền. Nghe có vẻ như viễn tưởng, nhưng hãy cùng tính xem trên thế giới thực sự có bao nhiêu tiền trong lưu thông.

Hóa ra, khi nói về tiền mặt toàn cầu, người ta đề cập đến tổng cung tiền M2. Đây không chỉ là những tờ tiền trong ví — nó bao gồm tiền trong lưu thông cộng với các khoản tiền gửi ngân hàng có tính thanh khoản cao, tài khoản tiết kiệm và tất cả những gì có thể chuyển đổi thành tiền mặt trong thời gian tương đối ngắn. Theo dữ liệu của CEIC năm 2024, tổng số tiền trên toàn thế giới trong ý nghĩa này là bao nhiêu? Chính xác là 123,3 nghìn tỷ đô la.

Bây giờ là phần thú vị nhất. Dân số thế giới năm 2024 khoảng 8.16Bỷ người. Nếu chia đều số tiền khổng lồ này, mỗi cư dân trái đất sẽ nhận được khoảng 15.108 đô la. Hoặc bằng euro — khoảng 13.944 euro. Nghe có vẻ không nhiều, nhưng hãy nghĩ xem: số tiền này đủ cho chi phí của một hộ gia đình trung bình trong hai năm, cho một chiếc ô tô đã qua sử dụng hoặc, theo một số nhà phân tích, thậm chí là một chiếc Dacia Sandero mới không kèm tùy chọn bổ sung.

Tất nhiên, số tiền trên toàn thế giới thực tế không phân bổ đều như vậy. Còn có tổng tài sản toàn cầu — 487,9 nghìn tỷ đô la theo báo cáo của UBS năm 2024, nhưng điều này bao gồm bất động sản, tài sản và tất cả những thứ khác không dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt. M2 chính là những gì có thể lấy ra nhanh chóng trong tay.

Và đây là một sự thật thú vị về Tây Ban Nha. Nếu áp dụng phép tính tương tự cho một quốc gia, bức tranh sẽ khác đi. Vào tháng 12 năm 2024, tổng cung tiền M2 của Tây Ban Nha là 1,648 nghìn tỷ đô la, còn dân số nước này khoảng 49 triệu người. Nếu phân phối đều, mỗi người Tây Ban Nha sẽ nhận được 33.571 đô la hoặc khoảng 30.968 euro. Điều này cho thấy, trung bình mỗi người dân Tây Ban Nha có nhiều tiền hơn — điều này phản ánh rõ ràng sự khác biệt lớn về dòng tiền trong các nền kinh tế khác nhau.

Một thử nghiệm tư duy đáng kể, cho thấy có bao nhiêu tiền trong lưu thông trên toàn thế giới và cách chúng phân bổ theo dân số. Nó giúp ta hiểu rõ quy mô của nền kinh tế toàn cầu và lý do tại sao việc phân phối lại của cải một cách đơn giản là không khả thi — ngay cả khi có thể thu thập tất cả tiền mặt về mặt vật lý, điều đó cũng không giải quyết được vấn đề phân phối không công bằng của tài sản và vốn.