Gần đây có người hỏi tôi về mô hình sóng hài, nên tôi quyết định tổng hợp lại những kinh nghiệm giao dịch trong vài năm qua. Thật lòng mà nói, không nhiều trader thực sự nắm vững mô hình sóng hài, nhưng một khi dùng đúng, khả năng nhận diện điểm đảo chiều chính xác có thể lên tới 78.7%, đã là tỷ lệ thắng khá cao trong giao dịch kỹ thuật.

Cốt lõi của mô hình sóng hài là sử dụng tỷ lệ Fibonacci để tìm các vùng đảo chiều tiềm năng. Tôi thường dùng tám loại, hôm nay sẽ chọn một vài điểm chính để nói.

Đầu tiên là mô hình ABCD, gồm ba sóng và bốn điểm. AB là sóng đẩy, BC là điều chỉnh, CD lại là sóng đẩy. Quan trọng là đoạn BC phải chính xác điều chỉnh về mức 0.618 của đoạn AB, còn độ dài của CD phải bằng đoạn AB. Tôi thường đặt lệnh gần điểm C hoặc chờ mô hình hoàn chỉnh rồi mới vào từ điểm D.

Mô hình bọ cạp (Bat) có thêm một sóng nữa, gọi là điểm X. Được Scott Carney xác định từ năm 2001. Điểm B phải điều chỉnh về 50% của XA, còn phần mở rộng của đoạn CD phải đạt trên 1.618 lần của BC. Mô hình này tôi dùng khá thường xuyên vì tín hiệu trong vùng đảo chiều tiềm năng (PRZ) khá rõ ràng.

Mô hình cá mập (Crab) cũng do Carney phát hiện, đặc điểm là mức mở rộng 1.618 của XA quyết định vùng đảo. Trong mô hình tăng giá, đoạn AB phải điều chỉnh trong khoảng 38.2% đến 61.8% của XA, còn đoạn BC sẽ có dự phóng cực đoan (2.618 đến 3.618). Mô hình này phù hợp cho những trader muốn vào lệnh ở các vùng cực cao hoặc thấp.

Ngoài ra còn mô hình Gartley, quy tắc rất rõ ràng: điểm B phải là 0.618 của XA, điểm D là 0.786. Thường đặt stop-loss tại điểm X, chốt lời tại điểm C. Mô hình bướm (Butterfly) nhấn mạnh mức điều chỉnh 0.786 của XA, tỷ lệ này rất quan trọng để xác định vị trí B.

Mô hình cá mập (Shark) ít dùng hơn vì liên quan đến năm sóng, điều kiện khá khắt khe. Đoạn AB phải nằm trong khoảng 1.13 đến 1.618 của XA, BC là 113% của OX, còn mục tiêu của CD là 50% của BC. Thường dựa vào điểm C để giao dịch, điểm D là điểm chốt lời.

Mô hình ba động lực (Three Drives) là khó gặp nhất vì đòi hỏi sự đối xứng hoàn hảo về giá và thời gian. Có năm điểm tạo thành ba động lực và hai đoạn điều chỉnh. Động lực 2 và 3 thường là mở rộng 127.2% hoặc 161.8% của A và C, còn A và C thường là 61.8% hoặc 78.6% của các sóng trước đó. Mô hình này rất hiếm, tôi khuyên không nên cố gắng bắt buộc, nếu biểu đồ không đủ đối xứng thì bỏ qua.

Việc sử dụng mô hình sóng hài thực ra chỉ gồm vài bước: Thứ nhất, dành thời gian hiểu logic đằng sau các mô hình này; Thứ hai, xác định xem là xu hướng tăng hay giảm; Thứ ba, tìm mô hình phù hợp trên biểu đồ và vào lệnh. Mô hình tăng nghĩa là thị trường sẽ đi lên, giảm thì ngược lại.

Kinh nghiệm của tôi là, học mô hình sóng hài thật sự khó, nhưng một khi đã nắm vững, bạn có thể chủ động vào lệnh trước các trader khác khi điểm đảo chiều chưa rõ ràng. Điều quan trọng là không cố gắng áp đặt mô hình lên thị trường, mà phải chờ tín hiệu rõ ràng từ thị trường thật sự phát ra. Nếu bạn muốn bắt đầu dùng mô hình sóng hài để giao dịch, có thể thử trên Gate với một số đồng coin quen thuộc, tìm vài mô hình điển hình để luyện tập. Dần dần tích lũy kinh nghiệm, bạn sẽ thấy phương pháp này khá hữu ích.