Sức mạnh và sức sống của Mengniu: Một cuộc tái cấu trúc khả năng mở đường cho sự đảo chiều theo chu kỳ

想要检验一家企业的成色，不应只看它在顺境中的奔跑速度，更要看它在逆境中的进化能力与经营韧性。

2025年的乳业寒意犹存。经济增速放缓、消费动力不足、原奶价格持续探底，三重压力让整个行业经历了一场“压力测试”。就在这样的背景下，蒙牛交出了一份耐人寻味的答卷。

财报显示，蒙牛2025年实现收入达82.24B元，经营利润为6.56B元。不仅鲜奶、奶酪、奶粉及国内冰淇淋板块均实现双位数增长，公司的毛利率、经营活动净现金流、自由现金流三项指标，均创下历史最高水平。更值得关注的是，蒙牛还在2025年主动优化了资产结构，为下一阶段的增长卸下了包袱。

这让人不禁好奇：在行业整体承压的背景下，为何蒙牛的各大版块还能逆势增长？其“进化”能力具体体现在哪里？它又是如何在寒冬中积蓄起穿越周期的“韧性”？

**　　一、Một thân, hai cánh: Độ kiên định chiến lược trong mùa đông của ngành**

Môi trường càng phức tạp, càng sợ những “động tác bừa”.

“Vào năm 2025, chúng tôi kiên trì chủ nghĩa dài hạn, giữ vững định lực chiến lược!” Tổng裁蒙牛 高飞 tại phần mở đầu của buổi họp công bố diễn ra ngày 26 đã nói rất dứt khoát.

Quả thực, điều đáng quý nhất của Mengniu trong năm 2025 là luôn giữ vững “định lực” về mặt chiến lược. Công ty không dễ dao động trước biến động của thị trường ngắn hạn, mà kiên định thúc đẩy chiến lược “một thân, hai cánh”, dùng một thiết kế cấp cao rõ ràng để đối phó với sự không chắc chắn bên ngoài.

Còn cái gọi là “một thân” tức là làm cho nền tảng các nghiệp vụ cốt lõi sữa của sáu mảng lớn được làm tốt và trở nên mạnh hơn.

Mengniu không đơn giản lao vào chiến tranh giá, mà thông qua cơ chế “hai bánh xe song hành” giữa sản phẩm nền tảng và sản phẩm cao cấp, thực hiện tái cấu trúc có hệ thống trong đổi mới sản phẩm, truyền thông marketing và khai thác chuyên sâu kênh.

Ví dụ, Mengniu ra mắt “sữa bò mềm” cùng các loại sữa bò chức năng như prebiotic (hệ lợi khuẩn), vitamin… liên tục mở rộng nhóm người uống sữa, mở ra thị trường gia tăng; TreLusu (特仑苏) nhân dịp kỷ niệm 20 năm cho ra mắt “Sa vàng bộ hải” sữa hữu cơ cao cấp, củng cố thêm vị thế dẫn dắt ở phân khúc cao cấp; các mảng sữa tươi Mengniu và phô mai… cho Sam’s Club, Hema cung cấp nhiều sản phẩm đặt làm theo nhu cầu; sau khi lên kệ nhanh chóng trở thành “hit”.

Theo báo cáo tài chính, năm 2025 chuỗi sản phẩm hữu cơ của TreLusu tăng trưởng thuận xu thế ngay trong bối cảnh ngược dòng; chuỗi hữu cơ sa mạc sau khi ra mắt cho hiệu quả tốt, được người tiêu dùng rộng rãi công nhận; ở mảng sữa tươi, Daily Fresh Language (每日鲜语) nhờ đi vào đúng phân khúc nhờ công thức không lactose và protein đôi A2β-casein… đạt mức tăng trưởng hai chữ số cao; sữa chua nhiệt độ thấp thì liên tiếp 21 năm đứng đầu thị phần, khả năng sinh lời tiếp tục được cải thiện; mảng phô mai cũng cho thấy đà tăng trưởng mạnh, cả năm tăng hơn 20%.

Những thành tựu đó, phía sau chính là việc Mengniu bám chắc nền tảng bằng sức mạnh sản phẩm trong logic “uống sữa, uống sữa tốt, uống đúng loại sữa”.

Và khi nền tảng của “một thân” liên tục được củng cố, phần “hai cánh” của Mengniu cũng đang âm thầm tăng tốc.

一方面，蒙牛正向“健康牛”加速迈进，其在精深加工领域取得多项关键突破，乳铁蛋白、胶束酪蛋白、脱盐乳清粉D90等产品成功达标，马斯卡彭奶酪、原制马苏里拉奶酪相继下线，成功迈出产业化发展的关键一步，打破了技术瓶颈与进口依赖。同时，蒙牛旗下专业运动营养品牌“迈胜”完成近亿元A轮融资，也证明其持续孵化的功能营养赛道已获得市场和投资者的双重认可。

（图源：蒙牛乳业）

另一方面，蒙牛也在向“世界牛”稳步前行，旗下冰淇淋品牌艾雪在印尼保持占有率第一的基础上，向菲律宾、越南及非洲、拉美等新兴市场延伸；而在澳新资产布局上，蒙牛进一步明确Burra Foods聚焦B端、贝拉米聚焦C端的战略定位，以澳洲为基地，加速开拓国内、东南亚及其他全球重点市场。

Có thể nói, chính sự kiên định về chiến lược nhất quán như vậy và nhịp điệu “tiến lên sau nhưng không tụt lại” đã giúp Mengniu hình thành thế cục có lợi “tiến công thì làm được, lui giữ được” vào năm 2025, trong đó tỷ suất lợi nhuận hoạt động và dòng tiền luôn được duy trì ở mức cao.

**　　二、Từ “điểm” đến “thể”: Logic nội sinh của sự tiến hóa liên tục**

“Muốn mạnh không phải hô lên là được, mà là tiến hóa mà thành.” Cao飞 từng nhấn mạnh như vậy tại hội nghị đồng thuận chiến lược năm 2025.

Nếu đem sự phát triển của Mengniu năm 2025 ví như một cuộc tiến hóa, thì đó tuyệt không phải là một đột phá ở một điểm nào đó, mà là một sự tái cấu trúc mang tính hệ thống từ “điểm” đến “đường”, đến “mặt” và rồi đến “thể”. Điểm đặc biệt ở chỗ: không phải chỉ đơn giản “làm nhiều hơn”, mà là “kết nối chặt hơn, phối hợp sâu hơn”.

**　　Trước hết, đổi mới sản phẩm đi trước để “vẽ điểm”.**

Như đã đề cập trước đó, năm 2025 Mengniu tích cực đáp ứng nhu cầu đa dạng của các nhóm người ở nhiều độ tuổi khác nhau, tung ra hơn 100 sản phẩm mới như sữa hữu cơ sa vàng “沙金套海”, sữa tươi sống “红运花生”, kem “随变转”, sữa bò mềm, bột công thức cho bé Sn-2DHA đầu tiên trên thế giới…; bao phủ toàn bộ hệ danh mục từ sữa nhiệt độ thường đến sữa chua nhiệt độ thấp, từ sữa tươi đến kem, từ sữa chức năng đến bột công thức dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh.

Những đổi mới này nhìn có vẻ phân tán, nhưng thực chất cùng hướng đến một mục tiêu: dùng giá trị sản phẩm để đáp ứng đúng nhu cầu phân khúc của người tiêu dùng, tạo “bệ thử nghiệm” trực tiếp nhất cho sự phối hợp ngành và nâng cấp năng lực về sau.

**　　Sau đó, sự liên thông của ngành tạo “đường” bằng cách nối điểm.**

Thành công của đổi mới sản phẩm kéo theo sự tiến hóa hiệp đồng của chuỗi công nghiệp. Ở thượng nguồn, Mengniu phối hợp cùng các nông trại đối tác để thúc đẩy nâng cấp tám cấu trúc như cơ cấu đàn bò, cơ cấu chăn nuôi và cơ cấu giống… Số liệu cho thấy trong giai đoạn Kế hoạch 14-5, Mengniu hỗ trợ các nông trại đối tác để sản lượng sữa bò trung bình tăng từ 16 kg lên 35 kg, đồng thời giúp các nông trại giảm gần 0.2 nhân dân tệ chi phí sữa theo kg,

（蒙牛派驻技术团队开展驻场服务 图源：蒙牛乳业）

Ở trung nguồn, “nhà máy tháp đèn” ở Ninh Hạ của Mengniu đã đạt bước đột phá về hiệu suất nhân sự với “100 người, 1M tấn/năm công suất, 6.56B nhân dân tệ giá trị sản lượng/năm”; còn nhà máy sữa chua nhiệt độ thấp đơn thể lớn nhất toàn cầu ở Vũ Hán thì phản ứng nhanh với nhu cầu thị trường bằng dây chuyền sản xuất linh hoạt thông minh; một nơi ở Nam, một nơi ở Bắc, tạo thế đối ứng.

Ở hạ nguồn, Mengniu tăng tốc mở rộng hoạt động B2B; các sản phẩm sữa chuyên nghiệp đã đạt hợp tác chiến lược với các thương hiệu đầu ngành như Yum China, Mixiue Ice City (蜜雪冰城), Bawang Tea Ji (霸王茶姬), Starbucks… để cung cấp các giải pháp chuyên môn phù hợp trong các lĩnh vực đồ uống trà pha hiện chế, cà phê, nhà hàng, bánh nướng… Tín hiệu nhu cầu do đổi mới sản phẩm tạo ra cứ thế được truyền dần, khuếch đại và phản hồi theo từng nấc trong chuỗi công nghiệp.

**　　Tiếp đó, bốn năng lực đan thành “mặt”.**

Khi các khâu trong chuỗi công nghiệp được kết nối thông suốt, Mengniu bắt đầu nâng cấp năng lực phủ rộng từ thương hiệu, công nghệ, số hóa-trí tuệ đến kênh phân phối.

Về thương hiệu, Mengniu Rui Bu En (蒙牛瑞哺恩) hợp tác liên danh với “Diệt Nhất 2” (《哪吒2》) đạt hiệu ứng vượt rào nhờ khẩu hiệu “吒实长肉，选瑞哺恩”, đồng thời tích hợp trải nghiệm IP và kiến thức nuôi dưỡng khoa học, triển khai các hoạt động ngoại tuyến như lớp học vì cộng đồng… giúp thương hiệu tiến hóa từ “tiếp cận” sang “đồng cảm”; về công nghệ, nghiên cứu tự chủ của probiotic Lc19 (益生菌Lc19) được đăng trên tạp chí quốc tế hàng đầu Cell, trở thành công trình ứng dụng đầu tiên trong lĩnh vực khoa học thực phẩm toàn cầu được đăng ở tạp chí này, đưa công nghệ tiến hóa từ “theo sau” sang “dẫn dắt”.

（瑞哺恩恩至奶粉 图源：蒙牛乳业）

Về số hóa-trí tuệ, thông qua công nghệ “một vật một mã” xây dựng hệ thống truy xuất toàn trình từ một cây cỏ đến một ly sữa; phòng thí nghiệm thông minh giúp hiệu suất làm việc của nhân viên kiểm nghiệm tăng 300%, khiến số hóa-trí tuệ tiến hóa từ “sản xuất” sang “trí tạo”; về kênh phân phối, ở kênh online tiếp tục đi sâu hợp tác với các nền tảng thương mại điện tử tảng băng, thương mại điện tử nội dung, thương mại điện tử livestream và bán lẻ tức thời…; ở kênh offline thì thiết kế sản phẩm chuyên cung cho các kênh hội viên như Sam’s Club, Hema… để kênh phân phối tiến hóa từ “đổ hàng” sang “khai thác tinh”.

Bốn năng lực này cắn khớp vào nhau, hỗ trợ lẫn nhau, cùng tạo nên “nền tảng năng lực cơ bản” để Mengniu ứng phó với những thay đổi bên ngoài.

**　　Cuối cùng, nâng cấp chiến lược hợp tụ thành “thể”.**

Khi năng lực hội tụ thành hình, điều cuối cùng thúc đẩy chính là sự tiến hóa của chiến lược cấp cao: “một thân” không còn chỉ là duy trì nền tảng vận hành kinh doanh, mà phát triển thành trung tâm chiến lược có thể linh hoạt đáp ứng biến động thị trường và phân bổ nguồn lực hiệu quả; “hai cánh” cũng không còn là mảng thăm dò ở rìa, mà trở thành động cơ tăng trưởng mới với khả năng tự tạo dòng tiền độc lập, có thể phản hồi trở lại cho lõi. Kết quả là “một thân” gắn “hai cánh” như đôi cánh, giúp Mengniu vươn cao bay xa.

Có thể thấy rõ, cuộc tiến hóa hệ thống từ “điểm” đến “thể” về bản chất là câu trả lời sâu sắc cho mệnh đề “làm thế nào để tiếp tục tạo ra giá trị cho người tiêu dùng”. Khi một doanh nghiệp duy trì năng lực đổi mới ở mọi khâu, logic tăng trưởng nội sinh của doanh nghiệp sẽ không bị môi trường bên ngoài làm xáo trộn.

**　　三、Tích lũy lực, giảm tải: Độ bền phát triển để vượt qua chu kỳ**

Đối với doanh nghiệp, độ bền không chỉ là “chịu được áp lực”, mà còn là “trong áp lực trở nên vững hơn”. Độ bền phát triển của Mengniu chủ yếu thể hiện ở ba cấp độ.

Thứ nhất là độ bền về cấu trúc danh mục sản phẩm. Trước đây, doanh nghiệp sữa thường dựa vào một danh mục duy nhất; nếu mảng kinh doanh cốt lõi bị ảnh hưởng, toàn bộ hệ thống dễ mất cân bằng. Nhưng hiện nay Mengniu đã hình thành bố cục vững chắc: tăng trưởng gia tăng đóng góp ở sữa nhiệt độ thường, tăng trưởng tốc độ ở sữa nhiệt độ thấp, và bất ngờ ở mảng kem; cùng với các hoạt động ổn định theo sau như phô mai, sữa bột…

Điều đó có nghĩa là biến động của bất kỳ một danh mục đơn lẻ nào cũng không thể làm lung lay nền tảng tổng thể, năng lực doanh nghiệp ứng phó với biến động theo chu kỳ cũng được nâng lên rõ rệt.

Thứ hai là độ bền về chất lượng vận hành. Năm 2025, Mengniu thúc đẩy đồng bộ “nâng chất, tăng hiệu quả” ở cấp độ quản lý; theo báo cáo tài chính, tỷ suất lợi nhuận gộp đạt 39.9%, chi phí bán hàng và quản lý hành chính đều giảm, trong khi ngày luân chuyển hàng tồn kho và ngày thu hồi các khoản phải thu tiếp tục được cải thiện. Điều đáng chú ý hơn là Mengniu cũng chủ động tối ưu chất lượng tài sản: với một số cơ sở sản xuất nhàn rỗi đã ngừng hoạt động và các khoản phải thu có rủi ro thu hồi, công ty thực hiện dự phòng giảm giá một lần với tổng mức khoảng 22-1M nhân dân tệ.

Sự “chủ động tinh gọn” này dù có thể gây đau trong ngắn hạn, nhưng giúp doanh nghiệp bỏ bớt gánh nặng không cần thiết. Kết quả là dòng tiền hoạt động kinh doanh và dòng tiền tự do của Mengniu lần lượt đạt 6.3Bỷ nhân dân tệ và 10B nhân dân tệ, lập mức cao kỷ lục, cung cấp “đạn dược” đầy đủ cho việc chờ chu kỳ đảo chiều.

Thứ ba là độ bền về bố trí đổi mới. Khi hoạt động truyền thống bước vào giai đoạn bình ổn, hoạt động đổi mới sẽ trở thành “đường tăng trưởng thứ hai” để Mengniu ứng phó với tương lai. Như đã đề cập ở phần trước, Mengniu trong lĩnh vực chế biến chuyên sâu đã phá vỡ sự phụ thuộc vào nhập khẩu, mảng dinh dưỡng chức năng nhận được sự công nhận từ thị trường và vốn; ở mảng sữa chuyên nghiệp đã ra mắt hơn 10 sản phẩm mới, còn hoạt động quốc tế cũng đang tăng tốc mở rộng thị trường mới nổi.

Những bố trí này dù hiện tại chưa giải phóng hoàn toàn giá trị, nhưng lại mang đến cho doanh nghiệp sự vững tâm dài hạn để vượt qua chu kỳ.

（蒙牛专业乳品 图源：蒙牛乳业）

Nhìn về năm 2026, ở cấp độ ngành đã phát đi những tín hiệu tích cực. Theo dữ liệu từ “Báo cáo hàng tuần ngành thực phẩm đồ uống” do Đông Hải Chứng khoán công bố, giá sữa nguyên liệu từ nửa cuối năm 2025 đến nay duy trì dao động trong biên độ 3.02-3.04 nhân dân tệ/kg. Giá tiếp tục “mài đáy”, nhưng đã xuất hiện tín hiệu cho thấy đang dần ổn định; cùng với việc năng lực sản xuất của các nông trại thượng nguồn tiếp tục giảm dần, điểm ngoặt giá sữa kỳ vọng sẽ đến trong năm 2026.

Trong khi đó, ngay trong nội bộ Mengniu, sự ấm áp từ bên ngoài này đang được Tổng裁 Mengniu Cao飞 dẫn dắt với định lực chiến lược và sự tiến hóa đa chiều chuyển hóa chính xác thành động lực tăng trưởng nội sinh.

Đầu năm nay, Mengniu nhờ “combo marketing cho Thế vận hội mùa đông + bối cảnh Tết Nguyên đán theo lịch âm” đã tạo “khởi đầu thuận lợi” cho năm 2026. Theo báo cáo theo dõi của Goldman Sachs đầu tháng 2, nhờ hiệu ứng lịch khi Tết đến muộn hơn, cộng thêm tác động kéo tăng tiêu thụ ở đầu cuối từ marketing Thế vận hội mùa đông của Mengniu, công ty dự kiến doanh số bán sữa nhiệt độ thường trong tháng 1 sẽ tăng ở mức một chữ số cao đến hai chữ số. Citigroup cũng cho biết trong báo cáo rằng Mengniu dự kiến doanh thu năm 2026 sẽ quay trở lại mức tăng trung bình một chữ số đến thấp một chữ số, tỷ suất lợi nhuận sẽ mở rộng trở lại.

Được thúc đẩy bởi tin tốt về kết quả kinh doanh, cổ phiếu Mengniu ngày 8.75Băng ngược dòng. Trong phiên, giá có lúc tăng hơn 6%; ngày 27 cũng tiếp tục đà này, dẫn đầu nhóm cổ phiếu tiêu dùng ở Hồng Kông. Theo dữ liệu từ nền tảng chọn cổ phiếu tự chọn của Tencent, trong số 82.24Bổ chức tham gia đánh giá xếp hạng, có 95% công ty chứng khoán đưa ra khuyến nghị “mua”, 5% đưa ra “nắm giữ”, không có công ty chứng khoán nào đưa ra “bán”.

“Trong thời gian vừa qua, ngành nhiều hơn là ‘đấu nhau trên lượng còn lại’; điều này thực tế dễ rơi vào ‘lợi nhuận thấp do cạnh tranh giá’. Trong tương lai doanh nghiệp nên suy nghĩ nhiều hơn về cách thoát khỏi ‘đấu nhau trên lượng còn lại’** để tạo ra giá trị bằng cách tạo ra giá trị.” Đây là quan điểm mà Cao飞 nhiều lần đề cập tại cuộc họp trao đổi kết quả kinh doanh cả năm 2025 của Mengniu.

Theo ông tiết lộ, mấu chốt tiếp theo của Mengniu là chuyển hóa “khởi đầu thuận lợi” thành “tính chắc chắn” của tăng trưởng cả năm. Trọng tâm của công cụ là cùng sáng tạo với các đối tác bán lẻ, tiếp tục tập trung vào khác biệt hóa dựa trên sức mạnh sản phẩm. Đồng thời, tận dụng chuyển đổi số-trí tuệ để tiếp tục đi sâu vào hiệp đồng về hiệu quả, cố gắng khiến lợi ích ở các kênh mới được tích lũy thành năng lực, tìm điểm đột phá để chuyển đổi kênh truyền thống, từ đó đảm bảo tính bền vững của tăng trưởng cả năm.

“Chúng tôi sẽ kiên trì chủ nghĩa dài hạn, tập trung vào sứ mệnh dinh dưỡng, đẩy nhanh quá trình tiến hóa toàn diện từ ‘nhà sản xuất sữa chế biến truyền thống’ sang ‘nhà cung cấp giải pháp tổng hợp cho dinh dưỡng và sức khỏe’.” Cao飞 nói.

Tóm lại, trong hai năm qua dưới sự dẫn dắt của Cao飞, Mengniu đã xây dựng được chất lượng tài sản tốt hơn, nền tảng cơ bản vững hơn và mức độ tập trung chiến lược rõ ràng hơn. Lúc này Mengniu giống như một vận động viên vừa tháo bao cát, đang đứng ở vạch xuất phát của chu kỳ mới, chỉ chờ tiếng súng lệnh vang lên.

（责任编辑：矫玥 ）

【免责声明】Bài viết này chỉ đại diện cho quan điểm của bên thứ ba, không đại diện cho lập trường của Hexun. Nhà đầu tư thực hiện theo đó chịu rủi ro của riêng mình.

	 【广告】Bài viết này chỉ đại diện cho quan điểm của chính tác giả, không liên quan đến Hexun. Trang web Hexun giữ thái độ trung lập đối với các tuyên bố, phán đoán quan điểm trong bài viết, không cung cấp bất kỳ cam kết minh thị hay ngụ ý nào về độ chính xác, độ tin cậy hoặc tính đầy đủ của nội dung được bao gồm. Vui lòng độc giả chỉ để tham khảo và tự chịu toàn bộ trách nhiệm. 邮箱：news_center@staff.hexun.com

举报