Gần đây tôi chú ý đến một hiện tượng khá thú vị — dữ liệu lao động của Mỹ sắp được công bố, nhưng Phố Wall đã bắt đầu đồng loạt "tuyên bố suy giảm". Nhiều nhà kinh tế học đang ngầm ám chỉ rằng báo cáo phi nông nghiệp lần này có thể tệ hơn dự kiến của thị trường.

Trước tiên nói về nhận thức chung của thị trường. Dự kiến chính thức là tháng 1 tăng 70 nghìn việc làm mới, tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 4.4%. Nghe có vẻ khá tốt, nhưng đằng sau những con số này ẩn chứa điều gì? Giám đốc kinh tế trưởng của Moody’s, Mark Zandi, thẳng thắn: "Tôi nghĩ tăng trưởng thực tế gần như bằng 0." Tập đoàn chứng khoán TD Securities và Goldman Sachs đều dự đoán chỉ tăng thêm 45 nghìn việc làm, trong khi Citigroup dự báo 135 nghìn, nhưng thừa nhận đây là do tác động mùa vụ "sau khi điều chỉnh, tăng trưởng thực tế gần như bằng 0".

Điều đáng lo hơn là dấu hiệu sa thải tại Mỹ đã bắt đầu xuất hiện. Tháng 12 năm ngoái, số lượng vị trí tuyển dụng giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2020, báo cáo của ADP cho thấy khu vực tư nhân chỉ tạo ra 22 nghìn việc làm mới, dữ liệu của Challenger Gray & Christmas còn ghi nhận mức kém nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 2009 trong tháng 1. Đây không phải là sự trùng hợp, mà là tín hiệu thực sự về sự nguội lạnh của thị trường lao động.

Nhưng đó chưa phải là phần gây lo lắng nhất. Cục Thống kê Lao động Mỹ sắp tiến hành điều chỉnh chuẩn hàng năm, có thể sẽ trực tiếp xóa bỏ dữ liệu tăng trưởng của năm qua. Ước tính sơ bộ, tính đến tháng 3 năm 2025, số việc làm sẽ bị điều chỉnh giảm 911 nghìn — gần như bị cắt giảm một nửa. Goldman Sachs dự đoán giá trị điều chỉnh cuối cùng nằm trong khoảng 750 nghìn đến 900 nghìn, trong khi Chủ tịch Fed Powell ám chỉ có thể gần 600 nghìn. Nói cách khác, những số liệu về tăng trưởng việc làm từng tuyên truyền trước đó, thực tế có hơn 1 triệu vị trí chưa từng tồn tại.

Phía Nhà Trắng cũng đang chuẩn bị "hạ nhiệt" từ sớm. Cố vấn thương mại của chính quyền Trump, Peter Navarro, thẳng thắn: "Chúng ta phải điều chỉnh giảm đáng kể dự báo về dữ liệu việc làm hàng tháng." Họ giải thích là gì? Chống nhập cư trái phép, năng suất AI tăng dẫn đến nhu cầu tuyển dụng giảm. Giám đốc Ủy ban Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett còn nói: "Nếu thấy một loạt số liệu thấp hơn bình thường, đừng hoảng loạn, vì dân số đang giảm tốc, năng suất đang tăng vọt." Nghe có vẻ như đang chuẩn bị cho làn sóng sa thải tại Mỹ từ sớm.

Thái độ của Fed cũng rất thú vị. Chủ tịch Fed Dallas và Cleveland đều bày tỏ lo ngại về lạm phát hơn là thất nghiệp, giữ thái độ thận trọng về việc cắt giảm lãi suất thêm nữa. Công cụ theo dõi dự báo của CME cho thấy xác suất thị trường dự đoán tháng 3 cắt lãi suất chỉ là 15%.

Xét phản ứng của thị trường, nếu dữ liệu phi nông nghiệp gây thất vọng, việc làm mới thấp hơn 30 nghìn và tỷ lệ thất nghiệp tăng, đồng USD có thể sẽ chịu áp lực ngay lập tức. Ngược lại, nếu dữ liệu phù hợp dự kiến, có thể sẽ xác nhận thêm rằng Fed sẽ giữ nguyên chính sách, đồng USD vẫn còn dư địa tăng. Nhưng điểm mấu chốt vẫn là dữ liệu lương — nếu mức tăng trung bình theo giờ thấp hơn dự kiến, ngay cả khi dữ liệu việc làm gần như đúng, đồng USD cũng khó có động lực tăng. Các nhà phân tích của Danske Bank chỉ ra rằng, tốc độ tăng lương chậm lại có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tiêu dùng, mở đường cho Fed cắt giảm lãi suất từ sớm.

Thị trường vàng lại khá bình lặng. Thứ Ba, vàng dừng chuỗi tăng hai ngày liên tiếp, nhưng điều này chủ yếu do sự điều chỉnh theo sự kiện. Trước khi nhiều dữ liệu quan trọng được công bố, nhà đầu tư thường sẽ chốt lời một phần. Tuy nhiên, các yếu tố cơ bản hỗ trợ đà tăng dài hạn của vàng vẫn không đổi: đồng USD yếu, lợi suất trái phiếu giảm, căng thẳng địa chính trị thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn. Những yếu tố này vẫn tiếp sức cho phe mua vàng.

Tổng thể, báo cáo phi nông nghiệp lần này sẽ trở thành điểm chuyển biến quan trọng của thị trường. Việc sa thải tại Mỹ gia tăng, dữ liệu việc làm tiếp tục yếu kém, điều chỉnh chuẩn hàng năm giảm mạnh đều chỉ ra một thị trường lao động đang chật vật. Điều này sẽ ảnh hưởng lớn đến các quyết sách chính sách tiếp theo của Fed. Sự yên ắng của thị trường chính là điềm báo cho một cơn bão sắp tới.