Nếu bạn đã từng thấy từ BEP-20 khi rút tiền từ sàn giao dịch hoặc chuyển chéo chuỗi, có thể bạn sẽ bị rối mắt bởi hàng loạt tiêu chuẩn như ERC-20, TRC-20. Tôi sẽ giúp bạn làm rõ BEP-20 là gì và tại sao việc hiểu rõ điều này lại quan trọng — nếu không, rất dễ bạn vô tình chuyển coin vào mạng lưới sai.

Nói đơn giản, BEP-20 chính là tiêu chuẩn token trên BNB Chain. Tưởng tượng nó như một bộ quy tắc mà tất cả token đều phải tuân theo, giống như ERC-20 trên Ethereum đều phải theo các quy tắc cơ bản giống nhau. Tất cả các token BEP-20 trên BNB Chain cũng vận hành theo cách đó.

Những quy tắc này bao gồm cách token chuyển giữa các ví, cách tra cứu số dư, cách hợp đồng thông minh tương tác với token, cách ủy quyền tiêu thụ token. Vì tất cả token BEP-20 đều tuân theo cùng một tiêu chuẩn, nên ví, sàn giao dịch và các ứng dụng khác có thể xử lý chúng thống nhất. Bạn không cần phải chuẩn bị ví khác nhau cho từng token, chúng đều hoạt động liền mạch.

Vậy BEP-20 và ERC-20 khác nhau chỗ nào? Đây là điểm nhiều người dễ nhầm lẫn. ERC-20 là tiêu chuẩn token trên Ethereum, còn BEP-20 gần như sao chép tiêu chuẩn này, chỉ khác là dùng trên BNB Chain. Hai tiêu chuẩn gần như giống hệt nhau, thực ra BNB Chain cố tình bắt chước thiết kế của Ethereum để các nhà phát triển dễ dàng chuyển dự án từ Ethereum sang BNB Chain.

Điểm khác biệt chính là: token ERC-20 trên Ethereum dùng ETH để trả phí gas; token BEP-20 trên BNB Chain dùng BNB để trả phí gas. Giao dịch ERC-20 chậm và đắt hơn, còn BEP-20 thì nhanh hơn nhiều và rẻ hơn nhiều. Nói đơn giản, cùng một tiêu chuẩn token nhưng trên các chuỗi khác nhau.

Vậy các token BEP-20 phổ biến trên BNB Chain là gì? Hầu hết các token bạn thấy trên BNB Chain đều là BEP-20. Ví dụ như USDT, USDC trên BNB Chain, còn BUSD (hiện đã ngưng hoạt động, nhưng bạn hiểu ý tôi), và token CAKE của PancakeSwap, thậm chí các coin nhái và meme coin.

Có một điểm quan trọng — nhiều token thực ra tồn tại trên nhiều chuỗi khác nhau. USDT cùng tồn tại trên Ethereum (phiên bản ERC-20), BNB Chain (BEP-20), Tron (TRC-20) và hơn hai mươi chuỗi khác. Chúng đều gọi là USDT, nhưng trên các mạng khác nhau. Bạn không thể gửi USDT phiên bản BEP-20 trực tiếp đến địa chỉ Ethereum, nếu không tiền sẽ mất.

Khi ai đó tạo ra một token BEP-20, thực chất là họ đã triển khai hợp đồng thông minh tuân theo quy tắc BEP-20 trên BNB Chain. Hợp đồng này theo dõi ai sở hữu bao nhiêu token, tổng cung, tên token, ký hiệu, và cách chuyển token. Token bạn sở hữu thực chất là một bản ghi trong cơ sở dữ liệu của hợp đồng đó, thể hiện rằng ví của bạn sở hữu X token. Khi bạn chuyển cho người khác, hợp đồng cập nhật dữ liệu — giảm số dư của bạn, tăng của người nhận. Token không phải là một tệp hay vật thể thật sự, chúng chỉ là các số trong cơ sở dữ liệu của BNB Chain.

Về phí gas, mỗi thao tác với token BEP-20 đều cần dùng BNB để trả phí. Chuyển token, đổi token trên PancakeSwap, ủy quyền token cho hợp đồng thông minh — tất cả đều cần BNB. Nhiều người mới thường gặp vấn đề ở chỗ này — họ mua token BEP-20 trên sàn, rút về ví, rồi muốn chuyển hoặc đổi, nhưng không còn BNB để trả phí. Vì vậy, nếu bạn sở hữu token BEP-20, nhất định phải giữ sẵn một ít BNB trong ví.

Bây giờ nói về những lỗi dễ gặp nhất. Giả sử bạn rút USDT từ sàn lớn về ví, sàn sẽ hỏi bạn chọn mạng: Ethereum (ERC-20), BNB Chain (BEP-20), Tron (TRC-20), v.v. Bạn chọn BEP-20 vì phí rẻ hơn, sao chép địa chỉ ví, nhấn rút, USDT sẽ được gửi dưới dạng BEP-20 đến địa chỉ của bạn trên BNB Chain.

Lúc này nhiều người mắc lỗi là — ví của họ đang để ở mạng Ethereum, nên họ vào ví tìm USDT trên Ethereum, nhưng thực tế token đã đến mạng BNB Chain. Token không mất, chỉ là đang ở mạng sai. Bạn cần chuyển đổi mạng trong ví sang BNB Chain để thấy token. Nhưng có người hoảng loạn, nghĩ là mất coin, thậm chí còn cố gửi lần nữa, làm mọi chuyện tồi tệ hơn.

Lỗi nặng hơn là gửi nhầm token qua mạng sai, ví dụ gửi USDT BEP-20 từ MetaMask (đang dùng mạng BNB Chain) sang địa chỉ của sàn chỉ chấp nhận USDT ERC-20 trên Ethereum. Sàn cung cấp địa chỉ ETH, bạn copy rồi dán vào ví (đang ở mạng BNB Chain) rồi gửi. Giao dịch hoàn tất trên BNB Chain, nhưng sàn chỉ theo dõi địa chỉ trên Ethereum, token của bạn đã gửi đi rồi mà sàn không nhận được. Tiền bị mắc kẹt, gần như không thể cứu vãn. Có thể liên hệ hỗ trợ, nhưng phải chờ vài tuần hoặc vài tháng, còn mất phí phục hồi. Những trường hợp này vẫn thường xảy ra, nhiều người mất hàng nghìn USD vì sai lầm này.

Làm thế nào để không bị mất tiền? Thứ nhất, đảm bảo mạng gửi và nhận phù hợp. Nếu gửi BEP-20, thì địa chỉ nhận cũng phải trên mạng BNB Chain và chấp nhận BEP-20. Thứ hai, luôn gửi thử một khoản nhỏ trước, ví dụ 5 USD để xác nhận đã nhận đúng rồi mới gửi số lớn. Thứ ba, trước khi nhấn gửi, kiểm tra kỹ xem bạn đã chọn đúng mạng chưa. Thứ tư, nếu bạn sở hữu token BEP-20, trong ví phải còn BNB để trả phí gas.